Our Health

రచయత ఖజానా


ACS లో ఏ ఏ మార్పులు జరుగుతాయి ?.10.

In Our Health on మే 2, 2012 at 6:58 సా.

ACS లో ఏ ఏ మార్పులు జరుగుతాయి ?.10.

ACS లో జరిగే మార్పులు కొంత వరకు మనం నిన్నటి టపాలో తెలుసుకున్నాము. (  మళ్ళీ నిన్నటి టపాలో పటాన్ని గమనించి మిగతా మార్పులు క్రింద చదువుతూ , అదే పటం లో చూడండి.)
అంటే ఫిక్సెడ్  కరోనరీ అబ్స్త్రక్షన్  వరకూ. ఫిక్సెడ్ కరోనరీ అబ్స్త్రక్షన్ అంటే  ‘ యాంజైనా ‘ అన్న మాట. ఈ పరిస్థితిలో  గుండె కండరాలకు సరఫరా చేసే రక్తం  పూర్తిగా ఆగిపోదు కానీ చాలా తక్కువ గా అందుతుంది.
ఇలా ఫిక్సెడ్ కరోనరీ అబ్స్త్రక్షన్ జరిగిన తరువాత , ఆ ధమని లో మార్పులు రెండు రకాలు గా ఉండవచ్చు. ఒక రకం లో కరోనరీ ధమని ఇంకా , ఇంకా పూడుకు పోయి , సివియర్ ఫిక్సెడ్ కరోనరీ అబ్స్త్రక్షన్ గా మారవచ్చు.
 అంటే ఇక్కడ అబ్స్త్రక్షన్ లేక  రక్తనాళం ‘ పూడుకు పోవడం ‘ తీవ్రం గా ఉంటుందన్న మాట.
ఇక రెండో రకమైన మార్పులలో  ధమని లో ఏర్పడ్డ ప్లేక్ లేక plaque కొద్ది గా  ‘ పెచ్చు ‘ ఊడినట్టు గా అవుతుంది.  ఈ ఉదాహరణ ఊహించుకోండి.  మనమందరం మన బాల్యం లో కనీసం కొన్ని సార్లు అయినా ఆటల్లో కింద పడి పోయినప్పుడు, మన  మోకాలో , మోచేయో  ‘ దోక్కు ‘ పోవడం మన అనుభం లోనిదే కదా ! ఇలా జరిగిన కొన్ని రోజులకు  ఆ దోక్కు పోయిన చోట పెచ్చు, చెక్కు ,  లేక ‘ scab ‘ ఏర్పడుతుంది కదా !  ఈ పెచ్చును మనం పొరపాటున అంటే తొందరగా గాయం మానాలనే ఆత్రుతతో మనమే తీయటానికి ప్రయత్నిచే వాళ్లము కదా! అప్పుడు ఆ పెచ్చు తీయగానే, ఆ ప్రాంతం లో మళ్ళీ కొద్దిగా రక్తం రావడమూ, మళ్ళీ కొత్త ‘ పెచ్చు ‘ లేక scab ఏర్పడడమూ కూడా మన అనుభవం లోనిదే కదా!
అలాగే  ప్లేక్  కూడా ‘ పెచ్చు ‘ లేచినట్టు అవుతుంది. దీనినే ప్లేక్ డిస్రప్ షన్  ( plaque disruption ) అని అంటారు.  ఆ పరిస్థితి లో మళ్ళీ ఆ ప్రదేశం లో రక్తం లోని  ప్రత్యెక రక్త కణాలు , వాటిని ప్లేట్ లెట్స్ ( platelets ) అని పిలుస్తారు ఎందుకంటే అవి చిన్న ప్లేట్ ల లాగా ఉంటాయి అంటే పళ్ళెం  ఆకారం లో ఉంటాయి కనుక, ఈ ప్లేట్ లెట్స్ కొన్ని చేరి  అక్కడ ఏర్పడిన ‘ చిన్న గాయం ‘ ను మళ్ళీ మూసివేసే ప్రయత్నం చేస్తాయి. ఇలా చేయడం  వల్ల, ప్లేట్ లేట్  ల సముదాయం లేక గుంపు ను  త్రాంబస్ లేక ‘thrombus’ అంటారు.
ఈ త్రాంబస్ ఒక సారి ఏర్పడ్డ తరువాత  రెండు పరిణామాలు జరగ వచ్చు.
ఒకటి: మళ్ళీ ఈ త్రాంబస్  మాని పోయి ఒక సున్నితమైన చెక్కు కట్టడం. ఇలా చెక్కు కట్టి నప్పుడు,  అసలే కొంత సన్న బడ్డ ధమని వ్యాసం ఇంకొంత తగ్గి , సివియర్ కరోనరీ అబ్స్త్రక్షన్  లేక severe fixed coronary obstruction గా మారుతుంది. ఇలా జరగటం  తో  క్రానిక్ ఇస్కీమిక్ హార్ట్ డిసీజ్  అన బడుతుంది అట్లాంటి పరిస్థితి. క్రానిక్ అంటే దీర్ఘ కాలం, ఇస్కీమిక్ అంటే రక్త సరఫరా లేక పోవడం, హార్ట్ డిసీజ్ అంటే గుండె జబ్బు.
ఇక రెండో పరిణామం, ఈ త్రాంబస్ లేక ప్లేట్ లెట్ ల గుంపు మళ్ళీ ఊడి పోయి  అంటే ప్లేక్ దిస్రప్షన్ జరిగి ఆ చోట నుంచి ఇంకా రక్తం వచ్చి, మళ్ళీ త్రాంబస్ ఏర్పడి  ఆ ప్రదేశాన్ని , పూర్తిగా మూసి వేస్తుంది. అప్పుడు ఆ పరిస్థితిని మయోకార్డియల్ ఇంఫార్క్షన్ లేక గుండె పోటు అంటారు. అంటే ఈ పరిస్థితి లో గుండెకు రక్తం సరఫరా చేసే ధమనులలో ఒకటి సంపూర్ణం గా మూసుకొని పోయి , ఆ ప్రాంతం లో ఉన్న గుండె కండరాలకు రక్తము , అంటే రక్తం లో ఉన్న ప్రాణవాయువు అంటే ఆక్సిజెన్ అందక, పనిచేయడం ఆగుతుంది. (  పైన ఉన్న పటం లో ఈ మార్పులు గమనించండి. అలాగే మిగతా మార్పులు క్రితం టపాలో ఉన్న పటం లో చూసి గమనించండి ) .
ఇలా ఒకసారి  ఏర్పడిన ప్లేక్ రెండో రకం గా ఎందుకు పరిణామం చెంది , plaque disruption లేక ఏర్పడ్డ చోటునుంచి ‘ ఊడిపోతుందో ,  కారణం స్పష్టంగా ఇప్పటి వరకూ మనకు తెలియదు. అధిక రక్త పీడనము, మిగతా రిస్కు ఫాక్తర్లూ కలిసి, ఇలా జరుగుతుందని భావించ బడుతుంది.
మిగతా విషయాలు వచ్చే టపాలో తెలుసుకుందాము !

ACS లో ఏమి జరుగుతుంది ?.9.

In Our Health on మే 1, 2012 at 8:03 సా.

ACS లో ఏమి జరుగుతుంది ?.9.:

క్రితం టపాలో చూశాము  కదా !  మనం అసలు ACS గురించి ఎందుకు తెలుసుకోవాలో !
ఇప్పుడు ACS లో  ఏ ఏ  మార్పులు జరుగుతాయో చూద్దాము.  మీరు ఈ  విషయాలు ఉత్సాహం తో తెలుసుకుంటున్న కొద్దీ మీకు మీ ఆరోగ్యం పైన శ్రద్ధ పెరుగుతున్నట్టే కదా !
మనం పైన ఉన్న పటం సహాయం తో ఈ మార్పులను గమనించ వచ్చు.
ఇప్పటి వరకూ మనం రక్త నాళాన్ని కేవలం ఒక గొట్టం లేక పైపు గానే అనుకుంటున్నాము కదా ! ఎందుకంటే మనం పైపు అనగానే మనకు నిత్య జీవితం లో మనం చూసే పైపు లేక పంపు స్పురణకు వస్తుంది.  అలాంటి పైపు ఒకే ఒక లోహం తో చేయబడి ఉంటుంది. పైపును బట్టి దాని మందం మారుతుంది. కానీ మన దేహం లో ఉండే రక్త నాళాలు మూడు పొరలు గా నిర్మితం అయి ఉంటాయి.
ఈ పటం లో మొదటి ఎర్రటి వలయం  ఒక కరోనరీ ధమని చిత్రం అంటే గుండెకు రక్త సరఫరా చేసే రక్త నాళం అని మనం తెలుసుకున్నాము కదా!
ఇందు లోని మూడు పొరలనూ చూడండి.  బయటి పొరను అడ్వెంటి షియా  పొర ( adventitia )అని అంటారు. ఇక మధ్య పొరను మీడియా ( media ) అంటారు. ఇక లోపలి పొరను ఇంటిమా ( intima ) అని పిలుస్తారు.  ఈ లోపలి పొరలో ప్లేక్ ఫార్మేషన్ అటే  కొవ్వు చేరుకుంటుంది. ఎందుకంటే ఈ లోపలి పొర కే కదా రక్తం నేరుగా తగిలేది.  ఒక ఉదాహరణ ఊహించుకోండి. మనకు నీరు సరఫరా చేసే పంపు లలో  నీరు లోపలి నుండే ప్రవహిస్తుంది కదా ! అట్లాగే  రక్తనాళం అంటే ఇక్కడ కరోనరీ ధమని లో కూడా రక్తం ఇంటిమా కు ఆనుకునే ప్రవహిస్తుంది కదా !
అందుకనే, మనం తినే ఆహారం లో ఉన్న కొవ్వు , మన కడుపు లో జీర్ణమై ,చిన్న ప్రేగు లో నుంచి కైలోమైక్రానుల రూపం లో రక్తం లో కలుస్తుంది. ఇలా కైలో మైక్రానుల రూపం లోని కొవ్వు లో ఉండే చెడు కొవ్వు అంటే హాని కలిగించే LDL  కొవ్వు ,  ఇలా ఇంటిమాకు అతుక్కొని ప్లేక్  ఏర్పడుతుంది.  మనకు అర్ధమవడం కోసం ఈ మొదటి చిత్రం అంటే  ధమని మధ్య లో తెల్లగా ఖాళీ గా చూపించారు. కానీ మన దేహం లో ఏ రక్త నాళమూ ఖాళీ గా  రక్తం లేకుండా ఉండదు కదా !   ఇలా నార్మల్ గా అంటే సహజం గా ఉండే ధమని లో ప్లేక్ ఏర్పడి నప్పుడు ఎట్లా ఉంటుందో రెండో   చిత్రం లో చూడండి. ఇలా చాలా కాలం తరువాత జరుగుతుంది. అంటే కొన్ని ఏళ్ళు పట్ట వచ్చు.  రిస్కు ఫాక్తర్లు ఎన్ని ఎక్కువ అయి , అవి ఎంత తీవ్రత గా ఉంటే , అంత త్వర గానూ ఈ ప్లేక్ లేక చెడు కొవ్వు పెరుకోవడం జరుగుతుంది.  ఈ రెండో చిత్రం లో చంద్రాకారం లో మొదట ఉన్న ధమని వ్యాసం కాస్తా అర్ధ చంద్రాకారం అయింది కదా ! అంటే ఆ ధమని లో సరఫరా అవుతున్న రక్తం లో మామూలు కన్నా సగం మాత్రమె ప్రవహిస్తున్నట్టే కదా ! ఇక్కడ గమనించ వలసినది ఈ రెండవ ధమని పూర్తిగా మూసుకు పోలేదని. ఈ పరిస్థితి ని ఫిక్సడ్ కరోనరీ అబ్స్త్రక్షన్ ( fixed coronary obstruction ) అంటారు. ఇలా జరగటం వల్ల గుండె ఆ ధమని చుట్టూ ఉన్న గుండె కండరాలకు సగం మాత్రమె రక్తం సరఫరా అయి, అది మనకు  యాంజైనా లేక angina  రూపం లో నూ, లక్షణాల తోనూ బయట పడుతుంది. 
వచ్చే టపాలో మిగతా మార్పులు కూడా ఇదే పటం తో తెలుసుకుందాము !


ఎ సి ఎస్ ( ACS ) గురించి ఎందుకు తెలుసుకోవాలి ?.8.

In Our Health on మే 1, 2012 at 11:38 ఉద.

ఎ సి ఎస్  ( ACS ) గురించి ఎందుకు తెలుసుకోవాలి ?.8.

ACS అంటే  ఎక్యూట్  కరోనరీ సిండ్రోం లేక (  Acute Coronary Syndrome ).
ఈ  వైద్య  సాంకేతిక నామం చూసి కంగారు పడనవసరం లేదు.  ఎక్యూట్  అంటే అకస్మాత్తు గా వచ్చేది. కరోనరీ అంటే గుండెకు సరఫరా చేసే రక్తనాళం ( దీనిని ఆర్టరీ లేక ధమని  అంటారు )  అని పేరు. సిండ్రోం  అంటే  కొన్ని లక్షణాల  సముదాయం.
గుండె పోటు లేక హార్ట్ ఎటాక్, గుండె నొప్పి  లేక యాంజైనా – ఈ రెండిటి నీ కలిపి వైద్య పరిభాష లో  ACS అంటారు. 
ఇప్పుడు పూర్తి గా తెలుగులో  ACS ను ‘  గుండె కు సరఫరా చేసే ధమనులలో మార్పుల వల్ల  వచ్చే లక్షణాల  సముదాయం ‘ అని చెప్పుకుందామా ?! వద్దు లెండి. క్లుప్తం గా ACS అనే అనుకుందాము.
ఎలా పిలిచినా అసలు కధ ఏమిటి ? మనం ACS గురించి ఎందుకు తెలుసుకోవాలి ?: 
హృదయం ఉన్న ప్రతి వారికీ ,  హృదయం లేక గుండె సరిగా పని చేయ లేక పోతున్నప్పుడు కలిగే లక్షణాలు తెలుసుకోవడం శ్రేయస్కరం. ( అంటే ఇక్కడ దయ చేసి పై వాక్యాన్ని శాస్త్రీయం గా చూడండి , సినిమాలో హీరో హీరోయిన్ ల మధ్య  ఒక డైలాగు లా కాక ! )
అందు వల్ల ఆ లక్షణాలు  త్వరగా గమనించి , తగు వైద్య సలహా, సహాయం తీసుకోడానికి ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుంది.  వైద్య శాస్త్ర విజ్ఞానం ఎంతో అభి వృద్ధి చెంది , అనేక  చికిత్సా పద్దతులు  వాడుక లోకి వచ్చాయి కదా !  పేరు లోనే ఉన్నట్టు , గుండె లో  అకస్మాత్తు గా వచ్చే ఈ మార్పులను సరిచేయడం ఎంత తక్కువ సమయం లో జరిగితే అంత మంచిది. అందు వల్ల అందరూ  ACS గురించి తెలుసుకోవడం మంచిది.
ఇప్పుడు అసలు విషయం : 
క్రితం టపాలో చూశాము మనం రక్త నాళాలలో జరిగే మార్పులు ప్లాక్ ఫార్మేషన్ కు ఎలా కారణమవుతాయో ! ACS లో జరిగేదీ ఇదే !
అంటే గుండె కు సరఫరా చేసే  రక్త నాళం, దీనినే కరోనరీ ధమని అంటారు.  ఈ కరోనరీ ధమనులలో జరిగే మార్పుల తీవ్రత బట్టి , ఆ  మార్పు కు లోనైన ధమని పాక్షికం గా కానీ, పూర్తి గా కానీ ‘ పూడుకు ‘ పోతుంది.  అంటే బ్లాక్ అవుతుందన్న మాట.  ఇలా పూడుకు పోయినప్పుడు, గుండె కండరాలకు రక్తం సరఫరా కాక, గుండె సరిగా కొట్టుకోవడం జరగదు. మనకు తెలుసు కదా ! మన దేహం లో ఏ భాగం , ఏ కండరం పని చేయాలన్నా , ఆ భాగానికీ , ఆ కండరానికీ , రక్త సరఫరా సరిగా జరగాలనీ, ( ఇక్కడ రక్త సరఫరా లో ముఖ్యం గా జరుగుతున్నది, ప్రతి చోటా ఉన్న జీవ కణాలకు , ప్రాణ వాయువు అంటే , ఆక్సిజెన్ సరఫరా జరుగుతున్నదని అర్ధం చేసుకోవాలి మనం )
పై పటం లో గుండె కు సరఫరా చేసే ఒక ధమని పూడుకు పోవడాన్ని చూపించారు ఉదాహరణకు
( గుండె కు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే ప్రతి ధమనికీ ఒక పేరు ఉంది. పై చిత్రం లో చూపించిన ధమనులు  రెండు. వాటిని లెఫ్ట్ యాన్టీరియర్  దిసేన్దింగ్  ఆర్టరీ అనీ రైట్ యాన్టీరియర్ దిసేన్దింగ్ ఆర్టరీ అనీ అంటారు.  ) 
 వచ్చే టపాలో  ACS  లో  ఏమి జరుగుతుందో తెలుసుకుందాము !

ఒబీసిటీ అంటే అధిక బరువు తో , గుండె జబ్బులు కూడా ఎట్లా వస్తాయి ?.7.

In Our Health on ఏప్రిల్ 29, 2012 at 1:57 సా.

ఒబీసిటీ అంటే అధిక బరువు తో , గుండె  జబ్బులు కూడా ఎట్లా వస్తాయి ? 

( పై చిత్రం వివరణ : ఇక్కడ మనకు లోపల జరుగుతున్న మార్పులను అర్ధం చేసుకోవడానికి ఒక రక్త నాళాన్ని కోసినట్టు చూపించారు. అందులో క్రింది భాగం లో కుడి వైపున మీరు చూస్తున్నది. పొరలు గా ఉన్న రక్త నాళం లో ఒక పొరను చీల్చుకు పోయిన చెడు అంటే హాని కలిగించే  కొలెస్టరాల్ ( దీనినే LDL Cholesterol అంటారు ) పేరుకు పోతుంది. ఈ క్రియను  ప్లేక్ ఫార్మేషన్ ( Plaque formation ) అంటారు, ఇట్లా ప్లేక్ (  లేక ‘ పాచి ‘ అనవచ్చునేమో తెలుగులో)ఏర్పడితే  ఆ ప్రదేశం నుంచి మన రక్తం లో ఉన్న రక్షక కణాలు అన్నీ చేరి దానిని తొలగించడానికి తీవ్రం గా ప్రయత్నిస్తాయి.  దీనివల్ల కొన్ని రక కణాల సముదాయం అంటే గుంపు గా ఏర్పడి  క్లాట్ ఫార్మేషన్ కు దారి తీస్తుంది ( clot formation ) ఇలా  రక్తము ‘ గడ్డ ‘ కట్టడము, ‘ పాచి ‘ లేక ప్లాక్ ఏర్పడటమూ కలిసి   హార్ట్ ఎటాక్ , లేక ‘  గుండె పోటు’ కు కారణమవుతాయి. )

పై విషయం విపులం గా తెలుసుకునే ముందు, ఏ పరిస్థితిని ఒబీసిటీ, లేక ఊబ కాయం అంటారో , ఏ పరిస్థితిని , అధిక బరువు అంటారో మనం తెలుసుకోవాలి.
శాస్త్రజ్ఞులు BMI  Body Mass Index లేక  బాడీ మాస్ ఇండెక్స్ అని ఒక  ఫార్మ్యులా తో  మనం  అధిక బరువు కలిగి ఉన్నామో లేదో కనుక్కుంటారు.
ఇది క్లుప్తం గా మన బరువును కిలో గ్రాములలో వేసి దానిని మన ఎత్తు ( మీటర్లలో )తో భాగ హారం చేస్తే వచ్చే ఫలితాన్ని చూసి  తెలియ చేస్తారు.
మరి  మామూలు గా  ఎంత BMI ఉండాలి ?:
18.5 కంటే తక్కువ ఉంటే అది  అల్ప బరువు లేక బిలో నార్మల్ వెయిట్  అంటారు. ( ఈ పరిస్థితి సర్వ సాధారణం గా  మోడల్స్  లో కనిపిస్తుంది కదా ! ) 
18.5 నుంచి  25 మధ్య ఉంటే అది నార్మల్ బరువు క్రింద లెక్క.
25  నుంచి 29.9 మధ్య ఉంటే అది అధిక బరువు.
30 మించి ఉంటే   ఆ పరిస్థితి  ఊబకాయం లేక ఒబీసిటీ  అవుతుంది. 
ఇంకో పధ్ధతి ద్వారా కూడా మన  బరువు అధికమో లేదో చెప్ప వచ్చు. అది నడుము చుట్టూ కొలత ( లేక waist circumference ‘ వెఇస్ట్ సర్కంఫరెంస్ ‘ ) అది ముప్పై అయిదు అంగుళాలకు మించి స్త్రీలలోనూ , నలభై అంగుళాలకు మించి పురుషుల్లోనూ ఉంటే , అది అధిక బరువు క్రింద లెక్క.
మనం ఈ అధిక బరువునూ , ఊబ కాయాన్నీ ఎందుకు పట్టించుకోవాలి ?: 
ఇప్పుడు ఈ క్రింద వేసిన అంకెల వారీ పరిణామాలు చూడండి. ఈ పరిణామాలు ఒక క్రమ పధ్ధతి లో పొందు పరచ బడ్డాయి.  అంటే మొదట ఉన్నవి, తరువాతి పరిణామాలకు కారణ మావుతాయన్న మాట ! 
1. రక్తం లో చెడు కొవ్వు లేక కొలెస్టరాల్ ఎక్కువ గా చేరుకుంటుంది.  దానితో ఆ కొలెస్టరాల్  రక్తనాళాల  లోపలి భాగాలలో మందం గా ఒక పోర లాగా ఏర్పడుతుంది.  
2. దాని వల్ల   అధిక రక్త పీడనం అంటే హై బ్లడ్ ప్రెషర్ వస్తుంది.
3. గుండె కు సరఫరా చేసే రక్త నాళాలు అతి సూక్ష్మం గా ఉంటాయి కదా ! అవి త్వరగా పూడుకు పోయి, యాన్జైనా( angina ) కూ , హార్ట్ ఎటాక్ ( heart attack ) కూ దారి తీయ వచ్చు.  ( క్రింద ఉన్న చిత్రం లో ఈ మార్పుల వివరణ చూడండి. )
4. పైన చెప్పిన ( 1), ( 2 ) కారణాలు కలిసి  stroke లేక పక్ష వాతానికీ  కారణమవ వచ్చు. 
 ( పైన వివరించినవి అధిక బరువు గుండె , రక్త నాళాల పైన చూపే ప్రభావాలు మాత్రమే ! )
వచ్చే టపాలో ఇంకొన్ని విషయాలు తెలుసుకుందాము !

,

అతి గా సేవించే మద్యం, గుండె జబ్బును కూడా ఎట్లా త్వరితం చేస్తుంది?.6.

In Our Health on ఏప్రిల్ 29, 2012 at 10:42 ఉద.

 అతి గా సేవించే మద్యం, గుండె జబ్బును కూడా ఎట్లా త్వరితం చేస్తుంది?.6.

చాలా మంది కి తెలుసు. అతిగా సేవించే మద్యం  కాలేయాన్ని అంటే లివర్ ను ఎట్లా పనికి రాకుండా చేస్తుందో ! ఈ విషయం లో లివర్ ను ‘ త్యాగ శీలి ‘ గా చెప్పుకుందామా , లేక మనల్ని మోసం చేసే ఒక అవయవ భాగం గా చెప్పుకుందామా?
ఎందుకంటే, లివర్  లేక కాలేయం, అతి గా మద్యం సేవించే వారి కి ఏ విధమైన  లక్షణాలూ కనిపించ  నీయదు. ఇక్కడ గుర్తు ఉంచుకోవలసిన విషయం. అతి గా మద్యం ఎంత ఎక్కువ కాలం తాగుతుంటే, అంత  తీవ్రం గానూ , లివర్  కూడా పాడవుతూ ఉంటుంది. కానీ  లివర్  లేక కాలేయం  తన లో  అయిదు వంతులు పాడయి పోయినా  ఆ  లక్షణాలు ఏమాత్రం బయటకు జబ్బు రూపం లో కనపడ నీయదు. దానితో ‘ మందు ప్రియులు ‘ ‘ తాము ఇంకా చక్క గా , ఆరోగ్య వంతులు గా ఉన్నామని భ్రమ  పడుతూ  మద్య పానం నిరాటంకం గా చేస్తుంటారు.  ఇక  ఆరో వంతు లివర్ కూడా పాడయినప్పుడు,  లివర్  ఫెయిల్యూర్  లక్షణాలు  ప్రస్ఫుటం గా బయటకు కనిపిస్తాయి. అప్పటికి  చాలా ఆలస్యం అయి వుంటుంది. అంటే అప్పుడు , అంత గా చెడి పోయిన  లివర్ ను సరిచేయడం అసాధ్యం. అందుకే అన్నాను మొదట మనం ఈ  విషయం లో లివర్  ను  ‘ త్యాగ  శీలి ‘  అందామా లేక  ‘  మన జీవితాలను మందుకు త్యాగం చేయిస్తుంది ‘ అని అందామా అని ! 
మరి గుండె, రక్త ప్రసరణ ల పైన అతి మద్యం ప్రభావం ఏమిటి ? : 
మితి మించి  మద్యం ఎక్కువ కాలం తాగటం వల్ల  ,   మన రక్తం లో చెడు అంటే హాని కలిగించే  కొవ్వు లేక కొలెస్టరాల్ ను ఎక్కువ చేస్తుంది ( ఈ కొలెస్టరాల్ సంగతులు వివరం గా ముందు ముందు టపాలో తెలుసుకుందాము ).
అధిక రక్త పీడనం కూడా దీనితో చేరి , పక్ష వాతాలు రావడానికి  కారణ మవుతుంది. 
ఇంకో హాని నేరుగా గుండె కండరాలకు చేస్తుంది.  అతి మద్యం గుండె కండరాలను పెంచి, గుండె ను అతి గా వ్యాకోచింప చేస్తుంది. ఈ పరిస్థితిని   Dilated Cardiomyopathy  అంటారు. 
ఈ పరిస్థితి వస్తే గుండె పని చేయడం కుంటు పడుతుంది. అంటే హార్ట్ ఫెయిల్యూర్  ‘ Heart Failure ‘ అన్న మాట ! 
కొన్ని పరిశోధనల వల్ల  మితం గా మద్యం సేవిస్తే  కొన్ని  మన శరీరం లో కొన్ని లాభాలు కూడా ఉన్నాయని తేల్చారు. కానీ ప్రపంచ  ఆరోగ్య సంస్థ  కు చెందిన  ఒక   ప్రముఖ  వైద్యుడు                          ఈ  పరిశోధనల  ఫలితాలను కొట్టి పారవేశాడు. ఆయన , ప్రపంచం లో మద్యం ఉత్పత్తి,  వాడకం ఎక్కువ చేయడం కోసం, బడా కంపెనీలు ఆడుతున్న ‘ నాటకం ‘ అని చెప్పాడు. ‘ మితం గా తాగితే  లాభాలు ఉంటాయని  ప్రజలకు మద్యం తాగడాన్ని ప్రోత్సహించడం,  హాస్యాస్పదమూ , ప్రమాదకరమూ కూడా ! ‘  అని అన్నాడు. 
పైన ఉన్న పటం చూడండి. ఈ పటం లో  ఇంత వరకూ జరిగిన పరిశోధనలూ, పరిశీలనల వల్ల ,  దీర్ఘ కాలం మద్యం సేవిస్తే , మన దేహం వివిధ భాగాలలో కలిగే పరిణామాలు సూచింప బడ్డాయి.
అందులో కుడి ప్రక్క మితంగా మద్యం సేవిస్తే కలిగే లాభాలు కూడా ఆకు పచ్చ రంగు లో తెలుప బడ్డాయి.
ఇక్కడ ఒక విషయం ఎప్పుడూ గుర్తు ఉంచుకోవాలి. నూటికి తొంభై  తొమ్మిది మంది, ‘ అతి గా అంటే శరీరానికి హాని కలిగించే రీతిలో మద్యం తాగుతూ, వారు  ‘ మితం ‘ గా తాగుతున్నామని అనుకుంటారు.  అంటే వారికి వారు తమకు అనుకూలం గా  అమితం గా లేక మితం గా మద్యం తాగటాన్ని  అన్వయించుకుంటారు ! అది ముమ్మాటికీ   మద్యం హానికరమైన పరిమాణం లో తాగుతున్న నిజాన్ని ఒప్పుకోలేక పోవడమే.  ఇది మద్య పాన ప్రియులలో చాలా సాధారణం గా కనిపించే లక్షణం. దీనిని  శాస్త్రీయం గా డినైయాల్   Denial  అంటారు.
ఇక ఎడమ ప్రక్క ఎరుపు రంగు లో సూచించిన పరిణామాలు, తీవ్రమైనవీ, ప్రమాదకరమూనూ !  (   ఇక్కడ  ‘ కుడి ‘  ‘ ఎడమైతే ‘   పొరపాటు చాలా ఉంటుందోయ్ ! ‘ )  అసలు ఈ ‘ కుడి ‘ ఎడమ’ లు రెండూ పట్టించుకోకుండా,  అంటే మద్యం ‘ ముట్టుకోకుండా ‘                                                     నేరుగా జీవిత గమనం లో సాగి పోవడం ఉత్తమమంటారా ? ! మీ అభిప్రాయలు తెలపండి ! 
వచ్చే టపాలో ఇంకొన్ని విషయాలు తెలుసుకుందాము !


టైపు ‘ ఏ ‘ వ్యక్తిత్వం ( Type A personality ) లో గుండె జబ్బులు ఎక్కువవుతాయా ?.5.

In Our Health on ఏప్రిల్ 28, 2012 at 7:38 సా.

టైపు ‘ ఏ ‘ వ్యక్తిత్వం లో ( Type A personality ) గుండె జబ్బులు ఎక్కువవుతాయా ?.5.

మానవులను తమ వ్యక్తిత్వాలను బట్టి కొన్ని రకాలు గా మానసిక విశ్లేషకులు చెప్పుకుంటారు. అందులో టైపు ఏ  వ్యక్తిత్వం ఒకటి.
ఈ వ్యక్తిత్వం లక్షణాలు:
1. తాము  ఆశ తో అంటే  ( ambitious ) అంటే  నిరంతరం  ముందుకు ‘ ఉరకాలనే ‘ ప్రయత్నం చేస్తుంటారు.
2. వారు చేస్తున్న పని ఏదైనా వారు ఏర్పరుచుకున్న  నిబంధనలకు లోబడి చాలా మొండి గా ఆ నిబంధనలను  తు.చ. తప్పకుండా ఎప్పుడూ ఆచరిస్తుంటారు.
3.సమయ పాలన ను అన్ని వేళలలోనూ  చేస్తుంటారు. అంటే పది నిమిషాలు ఏ పని కైనా వారు ఆలస్యం అవుతే విపరీతం గా ఆందోళన చెందుతారు.
4. ఎప్పుడూ ఇతరులకు సహాయం చేయటానికి వెనుకాడరు.
5. workaholics: సాధారణం గా ఈ వ్యక్తిత్వం ఉన్న వారు ,  విజయ పధం లో ముందుకు పోతుంటున్న అచీవర్స్.
మరి ఈ టైపు ఏ వ్యక్తిత్వం ఉన్న వారికి గుండె జబ్బులు ఎక్కువ గా వచ్చే అవకాశం ఉందా? : 
సుమారు యాభయి ఏళ్ళ క్రితం ఈ వ్యక్తిత్వం ఉన్నవారి పైన పరిశోధనలూ , పరిశీలనలూ జరిగి, వీరికి గుండె జబ్బులు ఎక్కువగా ఉన్నాయని తేల్చారు. కానీ ఇటీవల జరిపిన అనేక పరిశోధనలలో, ఈ టైపు ఏ వ్యక్తిత్వానికీ, త్వరగా గుండె జబ్బులు రావటానికీ, స్పష్టమైన సంబంధం లేదని  నిర్ణయించడం జరిగింది. అంటే, ఈ అభిప్రాయాన్ని చాలా జాగ్రత్త గా అర్ధం చేసుకోవాలి.  కేవలం ఈ వ్యక్తిత్వం ఉండగానే గుండె జబ్బులు ఎక్కువ గా రావని.
కానీ ఈ వ్యక్తిత్వం ఉన్న వారు మిగతా గుండె జబ్బులు వచ్చే రిస్క్ ఫాక్టర్లు కలిగి ఉంటే మాత్రం, వారికి గుండె జబ్బులు ఎక్కువ అవుతాయని. 
మానసిక వత్తిడి అంటే stress అనేది మానవ పరిణామ దృష్ట్యా   ఒక  ప్రతిక్రియ అంటే ‘ response’. క్రిందటి టపాలో ఉన్న పటం మళ్ళీ చూడండి. ఈ ప్రతి క్రియ లో మన దేహం లో అనేక రకాలయిన జీవ రసాయనాలు విడుదల అయి, అవి మన దేహం లోని అనేక భాగాల మీద వివిధ రకాలు గా పని చేస్తాయి ఇప్పుడు పైన ఉన్న పటం కూడా చూసి, రెండు పటాలూ పోల్చి చూడండి . దీనికంతటికీ మూల కారణం, మానవులను, తమకు ప్రతి కూల పరిస్థితులు ఏర్పడ్డప్పుడు  వారిని సమాయత్తం చేయడానికే. అందుకే  ఈ పరిణామాల నన్నిటినీ  Fight or flight response , ‘ ఫైట్ లేక ఫ్లయిట్ రెస్పాన్స్’ లేక ‘ పోరు  లేక పరుగు  ప్రతిక్రియ’  అంటారు. అంటే ఇలా ప్రతి కూల పరిస్థితులు ఏర్పడ్డప్పుడు మనలో కలిగే వివిధ మార్పులు మనలను, ఆ ప్రతి కూల పరిస్థితులను ఎదుర్కొని పొరాడ డానికైనా , లేక ‘ తోక ముడిచి ‘ పారి పోడానికినా , సిద్ధ పరుస్తాయన్న మాట ! 
ఇక్కడ ఇంకో విషయం కూడా గమనించాలి. ఈ పరుగు లేక పోరు ప్రతిక్రియ సాధారణం గా స్వల్ప కాలమే ఉంటుంది. 
కానీ ప్రస్తుతం జరుగుతున్నది ఏమిటి ?:  
నవీన  నాగరికత లో  మానవులకు  ‘ ఈ పరుగు లేక పోరు  ప్రతి క్రియ ‘ స్వల్ప కాలం కాక , నిరంతరం అయింది.  అయింది అనడం కన్నా మనం చేసుకుంటున్నాము అని అంటే స్పష్టం గా ఉంటుందేమో ! కారణాలు ఏమయినప్పటికీ , ఈ పరిస్థితి ( అంటే, స్వల్ప కాలం కాక , నిరంతరం పోరు లేక పరుగు ప్రతి క్రియ  ) అనేక విపరీత పరిణామాలకు దారి తీసి ఆ ప్రభావాన్ని మన ఆరోగ్యం పైన కూడా చూపిస్తుంది. మన గుండె, రక్త ప్రసరణ లో జరిగే మార్పులు మొత్తం మార్పులలో కొన్ని మాత్రమే అని పైన ఉన్న పటం చూస్తే తెలుస్తుంది కదా ! 
వచ్చే టపాలో ఇంకొన్ని విషయాలు తెలుసుకుందాము ! 

Stress, అంటే మానసిక వత్తిడి తో గుండె జబ్బులు ఎట్లా వస్తాయి?.4.

In Our Health on ఏప్రిల్ 28, 2012 at 1:37 సా.

Stress, అంటే మానసిక వత్తిడి తో గుండె జబ్బులు ఎట్లా వస్తాయి?.4.

గ్రీకు తత్వవేత్త అరిస్టాటిల్ కాలం నుంచి మన  మనో భావాలకు కేంద్రకం మన హృదయం లేక గుండె అని భావించ బడేది. మన పురాతన హిందూ గ్రంధాలలో కూడా అలాగే గుండె కు మన ఎమోషన్స్  అంటే భావోద్వేగాలకు  సంబంధం ఉందని వ్రాయ బడ్డది.
రోమన్   తత్వవేత్త  సెల్సస్ కూడా మనం తీవ్రం గా భయ పడినప్పుడు కానీ , మనకు విపరీతం గా కోపం వచ్చి నప్పుడు కానీ, లేక ఏ ఇతర ఏవిధమైన భావోద్వేగాలకు లోనైనా, వాటి పరిణామాలు మన నాడి లేక పల్స్
( pulse ) ను ఉత్తేజ పరుస్తాయని మొదటి సారిగా  ప్రపంచానికి తెలియ చేశాడు.
మానవులలో రక్త ప్రసరణ గురించి పరిశోధనలు మొదట గా చేసిన విలియం హార్వే  1628 A.D. లో ఇలా వ్రాశాడు.
‘ మానవుల మస్తిష్కాలలో  ఉద్భవించే ప్రతి భావోద్వేగమూ ,  అది క్రోధం కానీ, భయం కానీ, బాధ కానీ, సంతోషం కానీ , ఆశ కానీ – వారి గుండె కు అంటే హృదయానికి , ఒక విధమైన ఆందోళన లేక యాజి టేషన్ ( agitation ) రూపం లో పాకుతుంది ‘ 
జాన్ హంటర్ అని ఇంకో శాస్త్ర వేత్త కు యాన్జైనా  ( angina ) ఉండేది. ఈ విషయం కనీసం రెండు వందల ఏళ్ళ క్రితం మాట. తన ఆరోగ్యం గురించి వ్యాఖ్యానిస్తూ ఇలా అన్నాడు ‘ నా ఆరోగ్యం  నన్ను కోపం విసిగించి , హేళన చేసే ఎవరో ఒక  వెధవ  చేతిలో ఉంది ‘ 
ఇలా అన్న కొన్ని ఏళ్లకు  నిజంగానే  తన సహచరుడి తో ఒక సందర్భం లో తీవ్ర వాగ్వివాదానికి దిగి , తీవ్ర మైన గుండె పోటు వచ్చి మరణించాడు.
క్యారెక్టర్ యాక్టర్ గా పేరుపొందిన గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు గారు ఒక సారి ఇలా అన్నారు. ‘ గత నలభై సంవత్సరాల నుండి నేను సినిమాలలో ‘ చస్తూ ‘ బతుకుతున్నా ! ‘  ( ఆయన తండ్రి పాత్రలలో , ప్రత్యేకించి అమ్మాయి లకు తండ్రిగా అత్భుతం గా నటించే వారు. అలాగే తీవ్ర మైన భావోద్వేగానికి లోనైనట్టూ ,  గుండె పోటు ను అనుభ విస్తున్నట్టూ  నటించడం లో ప్రసిద్ధి ).
మనం ఇక లేటెస్ట్  అంటే తాజా గా జరిగిన లేక జరుగుతున్న పరిశోధనల వల్ల మనకు  ఎంత వరకు తెలిసింది ?, 
 
Type A Personality traits  టైపు ఏ వ్యక్తిత్వం లక్షణాలు ఏమిటి ?  ఈ లక్షణాలకూ గుండె జబ్బులకూ సంబంధం ఏమిటి అనే విషయాన్ని వచ్చే టపాలో చూద్దాము ! 

In Our mind on ఏప్రిల్ 27, 2012 at 9:51 సా.

,

వ్యాయామం ( ఎక్సర్సైజ్ ) గుండె జబ్బును ఎట్లా నివారిస్తుంది ?.3.

In Our Health on ఏప్రిల్ 26, 2012 at 7:28 సా.

 వ్యాయామం ( ఎక్సర్సైజ్ )  గుండె జబ్బును ఎట్లా నివారిస్తుంది ?.3. 

 
ఇప్పటి వరకూ జరిపిన అనేక శాస్త్రీయ  పరిశోధనలూ, పరిశీలనల వల్ల, రెగ్యులర్ ఎక్సర్సైజ్ ( Regular exercise )  అంటే క్రమం గా వ్యాయామం చేస్తే, కేవలం గుండె జబ్బుల నివారణే కాక , మిగతా  ఏ ఏ లాభాలు ఎంతెంత ఉంటాయో  ఈ క్రింద వివరణ చూడండి.
1.  గుండె జబ్బులూ, పక్ష వాతం అంటే  ‘ stroke ‘  వచ్చే అవకాశం 35 % అంటే ముప్పై అయిదు శాతం తగ్గుతుంది.
2. Type 2 Diabetes , టైపు టూ మధుమేహం వచ్చే అవకాశం  , 50 % అంటే యాభయి శాతం తగ్గుతుంది.
3. Colon cancer , కోలన్ క్యాన్సర్ అంటే  పెద్ద పేగు లో వచ్చే క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం  50 % అంటే యాభయి శాతం  తగ్గుతుంది. 
4. Breast cancer, బ్రెస్ట్ క్యాన్సర్ అంటే రొమ్ము , లేక స్థన క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశం 20  % లేక ఇరవై శాతం తగ్గుతుంది.
5. 30 % Lower risk of early death. అంటే అల్ప ఆయుష్హు 30 % అంటే ముప్పై శాతం తగ్గుతుంది. అంటే  దీర్ఘ కాలం జీవించే అవకాశం ముప్పై శాతం హెచ్చుతుందన్న మాట.
6.Osteoarthritis, ఆస్టియో ఆర్త్రైటిస్  అంటే కీళ్ళ నొప్పులూ, వాపు, వచ్చే వకాశం 83 % అంటే ఎనభై మూడు శాతం తగ్గుతుంది.
7. Hip fracture risk is reduced by 68 %. హిప్ ఫ్రాక్చర్ అంటే తుంటి ఎముక విరిగే అవకాశం
68 % అంటే అరవై  ఎనిమిది  శాతం తగ్గుతుంది.
8. 30 % reduction in falls అంటే వృద్ధులలో క్రింద పడి పోయే అవకాశం 30 % ముప్పై శాతం తగ్గుతుంది.
9. Depression, డిప్రెషన్ లేక మానసికం గా క్రుంగి పోయే వ్యాధి వచ్చే అవకాశం 30 % అంటే ముప్పై శాతం తగ్గుతుంది.
10.Dementia, డిమెన్షియా  లేక వృద్ధుల లో వచ్చే మతి మరుపు వ్యాధి వచ్చే అవకాశం కూడా 30 % అంటే ముప్పై శాతం తగ్గుతుంది. 
 
ఎంత వ్యాయామం అవసరం ? :
19 నుంచి 64 సంవత్సరాల మధ్య ఉన్న వారికి కనీసం వారానికి రెండున్నర గంటల వ్యాయామం చేస్తే లాభకరం గా ఉంటుందని తెలిసింది. 
 
వ్యాయామం గుండె కు ఎట్లా లాభాకారి?:
 
క్రమం గా వ్యాయామం చేయడం వల్ల గుండె కండరాలు బల పడి తక్కువ సంకోచాలతోనే ఎక్కువ రక్తాన్ని పంపు చేయ గలుగుతుంది.
వ్యాయామం చేయటం, మన బరువును తగ్గిస్తుంది.
వ్యాయామం , మన మానసిక వత్తిడి ని కూడా తగ్గిస్తుంది.
మన బరువు, క్రమమైన వ్యాయామం తో నియంత్రణ లో ఉండటం వల్ల రక్త పీడనం కూడా నియంత్రణ లో ఉంటుంది. అంటే కంట్రోలు లో ఉంటుంది.
అలాగే , రక్తం లో చెడు కొవ్వు అంటే కొలెస్టరాల్  కూడా తగ్గుతుంది.  మధుమేహాన్ని కూడా నివారించడం వల్ల, గుండె జబ్బులు కూడా నివారింప బడతాయి. 
 

మరి ఆలస్యం ఎందుకు వ్యాయామానికి ? కట్టు బడి ఉందాం ఈ నియమానికి ! 

 
వచ్చే టపాలో ఇంకొన్ని వివరాలు చూద్దాము. 
 

అధిక రక్త పీడనానికి అంటే హై బీ పీ కి రిస్కు ఫాక్టర్లు ఎట్లా కారణమవుతాయి?.2.

In Our Health on ఏప్రిల్ 25, 2012 at 8:33 సా.

 అధిక రక్త పీడనానికి అంటే  హై బీ పీ కి రిస్కు ఫాక్టర్లు  ఎట్లా కారణమవుతాయి?.2.

మనం క్రితం టపాలో చూశాం కదా పటం సహాయం తో కూడా, ప్రాధమిక అధిక రక్త పీడనానికి ఏడు రిస్క్ ఫాక్టర్స్ ఉన్నాయని.
అందులో మొదటి రెండింటిని మనం ఏవిధం గానూ మార్చలేము కదా. అంటే మనం మన వయసు పెరగటాన్ని ఆపాలంటే, మనం కాలాన్ని ఒక్క క్షణం కూడా ముందుకు పోనీకుండా ఆప గలగాలి. అలా కేవలం మన ఇంట్లో ఉన్న గడియారాలతో చేయ వచ్చు కానీ నిజం గా సమయాన్ని మనం ఆపలేము కదా ! అలాగే మనం ఏ వంశం నుంచి వచ్చామో దానినీ మార్చలేము కదా ! అంటే ఈ రెండు ఫాక్టర్లూ మన చేతిలో లేనే లేవు కదా ! 
కానీ ఇక మిగిలిన అయిదు రిస్కు ఫాక్టర్లూ మన చేతి లోనే ఉన్నాయి. అంటే మన నియంత్రణ లో ఉన్నాయి. 
ఇక్కడ గమనించ వలసినది ఏమిటంటే, రిస్కు ఫాక్టర్లు ఒక్కటి ఉండి మిగతా అన్నీ లేక పోయినా అధిక రక్త పీడనం వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
మరి అతి కష్టం మీద మిగతా రిస్కు ఫాక్టర్లను మన జీవితాలనుంచి తొలగించితే ఒరిగేదేమిటి? అని చాలా మంది అనుకోవచ్చు.
ఈ సందేహం వచ్చిన వారికి  శాస్త్రీయ మయిన జవాబు ఇదే:  రిస్కు ఫాక్టర్ల సంఖ్య పెరుగుతున్న కొద్దీ, అధిక రక్త పీడనం లేక హైపర్ టెన్షన్ తీవ్రత పెరుగుతూ ఉంటుంది. తదనుగుణంగా   పరిణామాలు కూడా తీవ్రం గా ఉంటాయి.  సూటి గా చెప్పాలంటే,  మెదడూ, గుండె, కళ్ళూ, మూత్ర పిండాలూ త్వరిత గతిని దెబ్బ తినే అవకాశం హెచ్చుతుంది. 
ఇప్పుడు ఈ మిగతా అయిదు రిస్కు ఫాక్టర్లూ  ఏ విధంగా అధిక రక్త పీడనానికి కారణ భూత మవుతుందో చూద్దాము.
1. మనం తినే ఆహారం లో ఉప్పు : 
మనకు ( అంటే పదకొండు ఏళ్ళ వయసు పై బడ్డ వారికి ) సామాన్యం గా రోజుకు ఆరు గ్రాముల ఉప్పు సరి పోతుంది.  అంటే daily six grammes of salt.
మరి అంతకన్నా ఎక్కువ తీసుకుంటే ఏమవుతుంది? : 
ఉప్పుకు నీటిని చేర్చుకునే గుణం ఉంది. ఉదాహరణకు, మనం తినే ఉప్పు ఆహారం లో నుంచి మన రక్తం లో ప్రవేశించిన దనుకోండి. అప్పుడు ఆ పరిస్థితి వల్ల మన దేహం లో మిగతా భాగాలలో ఉండే నీరు రక్తం లోకి పీల్చ బడుతుంది. దాని వల్ల సామాన్యం గా అయిదు లీటర్ల వరకు ఉండే రక్తం పరిమాణం పెరిగి అయిదున్నర లేక ఆరు లీటర్ల కు అయిందనుకోండి.  అందు వల్ల రక్తాన్ని పంపు చేయవలసిన గుండె  ఎక్కువ గా పని చేయ వలసి ఉంటుంది.  అందు వల్ల రక్త పీడనం కాస్తా అధిక రక్త పీడనం గా మారుతుంది.
సాధారణం గా మన ఆహారం లో ఉన్న అధిక ఉప్పు మూత్ర పిండాల ద్వారా బయటకు విసర్జన కూడా జరుగుతుంది. కానీ మనం తినే ఉప్పు పరిమాణం పెరిగే కొద్దీ , కొంత మూత్రం ద్వారా విసర్జించ బడినా , మిగతా ఉప్పు ( అంటే ఎక్కువ గా ఉన్న ఉప్పు ) రక్త పరిమాణాన్ని పెంచి ముప్పు కలిగిస్తుంది.
ఉప్పు లేని కూడు చప్పిడి కూడు అని సామెత. కానీ మనలో చాలా మంది ఆ సామెత ను అడ్డం పెట్టుకుని, లేక సాకు గా పెట్టుకుని ఎక్కువ ఉప్పు ఆహారం లో వేసుకుని తింటూ ఉంటారు. కానీ  పరిశీలిస్తే ఆ సామెత లో తప్పు లేదు. ఎందు కంటే ఆ సామెత ఉప్పు లేని కూడు చప్పిడి కూడు అని చెప్ప బడిందే కానీ ‘ అధిక ఉప్పు లేని కూడు చప్పిడి కూడు ‘ అని లేదు.
మనం తినే కూరలూ పప్పులలో , ముఖ్యం గా  ఊరగాయలూ, పచ్చళ్లలో,  అతి శీతలం చేసిన అంటే ఫ్రోజెన్ ఫూడ్స్  లో నూ ఎక్కువ ఉప్పు ఉంటుంది.  
మిగతా వివరాలు వచ్చే టపాలో చూద్దాము !