సిగరెట్ ‘ తాగే వారికి ‘ ఆ కోరిక ఎట్లా  బలపడుతుంది? 

మన నాడీ మండలం పైన పొగాకు ప్రభావం:

టొబాకో అనే స్పానిష్ పదము మొట్టమొదటిగా ‘తియన ‘ అనే కార్రిబియన్ భాష నుంచి పుట్టింది. ఈ టొబాకో నికోటియాన అనే జాతి కి చెందిన మొక్క. ఈ మొక్క ఆకులు పొగాకు గాను, నశ్యం గాను, పాన్ లలో వాడే గుట్కా గానూ ప్రధానం గా ఉపయోగిస్తారు. పోర్చుగల్ కు ఫ్రెంచ్ రాయబారి జేమ్స్ నికోట్ట్ గౌరవార్ధం ఈ టొబాకో మొక్క జాతికి నికోటియానా అని పేరు పెట్టడం జరిగింది. టొబాకో ను చైనా, కుబా , అమెరికా దేశాలల్లో వాణిజ్య పంట గా పెంచుతున్నారు.
ఆంగ్లేయ వలసదారులు అమెరికా వెళ్లి అక్కడనుంచి యూరప్ దేశాలకు టొబాకో ను తెచ్చి దాని వాడకాన్ని ఎక్కువ చేశారు. తరువాత తాము పాలిస్తూన్న కొన్ని వలస దేశాలల్లో ( అందులో భారత దేశం ఒకటి ) పొగాకు పంట ను విస్తారం చేశారు తమ వ్యాపార ప్రయోజనాల కోసం.

దీని వ్య సన గుణం వల్ల టొబాకో వాడకం చేస్తున్న వారు క్రమంగా బానిసలవుతారు. టొబాకో వాడకపోతే ఉండలేము అన్న స్థితి కి వస్తారు.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ( WHO ) రిపోర్ట్ ప్రకారం ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఒక బిలియన్ మంది అంటే రమారమి ప్రపంచ జనాభాలో మూడో వంతు టొబాకో వాడుతున్నారు.
టొబాకో వల్ల ప్రతి సంవత్సరమూ యాభయి నాలుగు లక్షలమంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. ( అవును. ఆశ్చర్యంగా ఉంది కదూ ! నిజమే ! అచ్చు తప్పులు ఏవీ లేవు. అక్షరాలా యాభై నాలుగు లక్షలమంది ). ఇవన్నీ నివారించాదగ్గ మరణాలు గా ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పేర్కొంది.

టొబాకో వాడకం పాశ్చాత్య దేశాలల్లో తగ్గు ముఖం పడుతూండగా , అభివృద్ధి చెందుతూన్న దేశాలల్లో దాని వాడకం ఎక్కువ అవుతూ పోతూంది. అందులోనూ పేద ప్రజలే ఎక్కువ గా పొగాకు వాడుతూ అనేక విధాలుగా నష్ట పోతున్నారు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా.
టొబాకో లో ప్రధానంగా ఉండే నికోటిన్ చాలా మొక్కలల్లో ఉండే పదార్ధము. అది నాడీ మండలం పైన పని చేసే విష పదార్ధము. మొక్కలల్లో ఈ నికోటిన్, కీటకాల పైన అత్యంత ప్రభావం చూపే విషపదార్ధము.

పొగాకు లో ఉండే అనేక విష పదార్ధాలు మన దేహం ఫై ఏ విధంగా దుష్ప్రభావం చూపిస్తాయో వచ్చే టపా లో చదవండి.

‘ పొగాకు కు ఋణం, ప్రాణం పణం’

పొగాకు ( tobacco ) గురించి అందరూ ఎందుకు తెలుసుకోవాలి?
పొగాకు ( tobacco ) మహమ్మారి ఏటా ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొన్ని లక్షల మరణాలకు కారణ మవుతూంది. ప్రత్యక్షంగా పొగాకు పీల్చే వారే కాకుండా పరోక్షంగా ఆ పొగాకును, వారి చుట్టూ ఉండి ఆ పొగను పీల్చే వారు కూడా అనేక శ్వాస సంబంధమైన వ్యాధులతో బాధ పడుతూన్నారు. అందుకే చాలా పాశ్చాత్య దేశాలల్లో బహిరంగ ప్రదేశాలల్లో పొగ తాగటం నిషేధించారు.
దీర్ఘ కాలం పొగ పీల్చటం వల్ల ఊపిరి తిత్తులు ముఖ్యంగా పాడవుతాయి. ఆస్త్మా, ఊపిరితిత్తుల కాన్సర్, ఉబ్బసం, మొదలయిన వ్యాధులు మనిషిని బాధ పెట్టడమే కాక , మృత్యువు కు కూడా కారణం అవుతున్నాయి. రక్తనాళాల్లో దీర్ఘ కాలం పొగ తాగటం వల్ల వచ్చే మార్పులు, రక్త పీడనమూ ( B.P. ), హార్ట్ అట్టాక్ , గుండె జబ్బు, పక్ష వాతమూ మొదలయిన జబ్బులకు హేతువు అవుతున్నాయి. అన్న వాహిక ( oesophagus ), మూత్రాశాయాలల్లో వచ్చే కొన్ని రకాల కాన్సర్ కూడా దీర్ఘ కాలం పొగ పీల్చడం వల్ల నేనని పరిశోధనల వల్ల తెలిసింది.అసంఖ్యాక మయిన జీవితాలను అస్తవ్యస్తం చేయడమే కాక,
ఆర్ధికంగా కూడా ప్రతి కుటుంబానికీ ఎంతో నష్టం కలిగిస్తూ , పురోగతి ని కుంటు పరుస్తూన్న
ఈ పొగాకు కు ‘ ఋణ పడి ‘ తమ ప్రాణాలనీ, తమ చుట్టూ ఉన్న వారి ప్రాణాలనూ ‘ పణం’ గా పెడుతున్నారు మానవులు .
అందువల్లనే ప్రతి ఒక్కరూ ఈ పొగాకు కలిగించే నష్టాల గురించి తెలుసుకోవాలి.

పొగాకు చరిత్ర గురించి మొదటి భాగం వచ్చే టపా లో చదవండి.

ఫోటో కర్టెసీ : http://www.ecology.com.

Every life is very precious! yours’ too! Live happily and enjoy yourselves!always!!!
ప్రతి జీవితమూ అమూల్యమైనది, మీది కూడా! జీవిత మాధుర్యాన్ని అనుభవించండి, ఆనందించండి, ఎప్పుడూ !!

డిప్రెషన్ ఆత్మకథ – 5 . ( ముందు జాగ్రత్తలు ):

ఈ డిప్రెషన్ మానవ జీవితాల్లోకి తరచుగా వస్తూంటుంది. ముందు జాగ్రత్తలు జీవితం ఆరంభ దశ నుండీ తీసుకోవాలి.
అంటే బాల్యం నుంచీ. తల్లితండ్రులు పిల్లలను మానసికంగా కానీ, శారీరకంగా కానీ హింసించకూడదు. ఏ తల్లీ , ఏ తండ్రీ కావాలని ఈ పని చేయరు కదా !
కానీ ఎన్ని కుటుంబాలలో తల్లితండ్రులు వారి పిల్లలను ఆరోగ్యకరమైన గృహ వాతావరణం లో పెంచుతున్నారో అవలోకనం చేసుకోవాలి ఒకసారి. ఆరోగ్యకరమయిన గృహ వాతావరణానికి ఎక్కువ ధనం అవసరం లేదు, ప్రేమానురాగాలు తప్ప. ఈ విషయాన్ని గృహస్తులు కాబోతున్న యువతీ యువకులంతా గుర్తుంచుకోండి.
తల్లి తండ్రుల మధ్య తీవ్ర వాగ్వివాదాలకూ , కోప తాపాలకూ తారచూ వారి పిల్లలు తరచూ ప్రత్యక్ష సాక్షులు గా ఉంటారు. వారు ఏమీ చెప్పలేరు కానీ మనసు లో పలురకాల ఆందోళనలకు లోనవుతుంటారు. ఆ బాల్య వాతావరణము వారు పెరిగి పెద్దవుతూన్నప్పుడు ఏదో రూపం లో కనిపించవచ్చు. అంటే వారు అతి సున్నిత మనస్కులు గానూ, ఆత్మ విశ్వాసం తక్కువ కలవారు గానూ పరిణితి చెందే అవకాశం ఉంది. ఈ వ్యక్తిత్వ బలహీనతల వల్ల వారు ముఖ్యమైన జీవిత సంఘటనలు జరిగే సమయం లో ( life events ) తీవ్రమయిన వత్తిడి కి లోనవుతారు. అప్పుడు తొంగి చూస్తున్నఈ డిప్రెషన్ కాస్తా జీవితాలలలో ప్రవేశిస్తూంది.
దైనందిన కార్యక్రమాలు ఒక క్రమంలో ఉండటం కూడా మానసిక ఆరోగ్యం చక్కగా ఉండటానికి దోహద పడుతుంది. అంటే ఒక సమయానికే నిద్ర పోవడమూ, లేవడమూ, రోజూ వ్యాయామం చేయడమూ , ఆరోగ్య కరమైన ఆహారం తినడమూ , చేసే పనిని బాధ్యతా యుతంగా చేస్తూ , ఉత్సాహమూ , ఆనందమూ పొందడమూ, ఇవన్నీ ఆ కోవకు చెందినవే! మీరు ఏ మతానికి చెందినప్పటికీ , ఆ మతాన్ని క్రమంగా ఆచరించడం కూడా చాల విలువైన రక్షణ గా ఉండి, నన్ను మీనుంచి దూరంగా ఉంచుతుంది.
మీ బాగు కోరే మంచి మిత్రులు, బంధువులూ ఉంటే కూడా వారు మీ జీవితాలలలో ఒడుదుడుకులకు ఆసరాగా నిలిచి మీకు చేయూతనివ్వగలరు.
మీ జీవితాలల్లో ఎక్కువ వత్తిడి కలిగించే సంఘటనలు ఉన్నప్పుడు , వాటిని ముందు గానే చర్చించి , ప్రత్యేకమైన సమస్యలు ఏవైనా ఉంటే వాటిని ఎలా అధిగమించాలో కుటుంబంలో చిన్న వారికి వారి పెద్దలూ , లేక తోబుట్టువులూ, బంధువులూ, లేక ప్రియమైన స్నేహితులూ సలహాలు ఇస్తూండడం చాలా ఉపయోగం.
( ఇక్కడ నేను , పరీక్షలూ, ఉద్యోగానికి ఇంటర్వు లూ , ఉద్యోగ బదిలీలు , వివాహాలూ , కొత్త చోటికి వెళ్ళడమూ, కొత్త ఊళ్ళో నివాసమూ , హాస్టల్ లో చేరడమూ , ఇలాంటి సంఘటనలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ విషయం వ్రాయడం జరిగింది )
మద్యానికీ అంటే ఆల్కహాలుకూ , డిప్రెషన్ కూ అవినాభావ సంబంధం ఉంది. ప్రత్యేకించి మీ రక్తంలో ఆల్కహాలు కనక ఎప్పుడూ ఉంటే ( అంటే మీరు వ్యసనపరులై ఒక క్రమం లో తాగుతూ ఉంటే. ) అప్పుడు నేను చేరువ అవుతాను. కాబట్టి మీ రక్తంలో ఆల్కహాలు శాతం ఎప్పుడూ అతి తక్కువ లో ఉంచుకోవడం ఉత్తమం. ( అసలు తాగాకపోవడం మరీ ఉత్తమం !!! )
జీవితమంటే పాజిటివ్ దృక్పధం ఉండి, జీవితాన్ని అనుభవిస్తూ, ఆనందం పొందుతూ, ఆరోగ్య కరమైన అలవాట్లూ, చక్కటి సాంఘిక జీవనం చేసే వారంటే నాకు భయం. అందు చేత నేను వారి దగ్గరకు వెళ్ళను. మీరంతా ఆ సమూహము లోనే ఉన్నారని, ఉంటారనే భావిస్తూ ( ఎప్పటికీ ) మీతో శలవు తీసుకుంటాను ఇక. నన్ను మరచిపోరు కదూ !!!
ఇట్లు
ఎప్పటికీ మీకు దూరంగా ఉండాలనుకునే
డిప్రెషన్

( చదువరులు ఈ ఐదు భాగాలల్లో ఏ భాగం మీదనైనా తమ అభిప్రాయాలను కానీ, సలహాలు సందేహాలను కానీ, స్పందనలను కానీ తెలుగులో నైనా , ఆంగ్లం లో నైనా పంప వచ్చు.
వచ్చే టపా ద్వారా కలుసుకుందాము – సుధాకర్ )

నన్ను ఎట్లా వదిలించుకోవాలి?

మానవ దేహంలో గుండె , ఊపిరితిత్తులు, కాలేయము, మూత్రపిండాలు , లాంటి భాగాల లానే మెదడు కూడా లయ తప్పి ప్రవర్తిస్తూ ఉంటుంది కొన్ని కొన్ని పరిస్థితులల్లో. మా నసిక పరిస్థితి బాగోలేనప్పుడు , దయ్యం పట్టిందనో, సైతాన్ పట్టిందనో, ఎవరో గిట్టని వాళ్ళు చేతబడి చేసారనో, ఈవిధంగా వారిని అనేక విధాలుగా హింసించి మానసికంగానూ , భౌతికంగానూ ఇంకా ఆశక్తులను చెయ్యడం మన దేశంలో సర్వ సాధారణం. అసలు నేనే ఆ దయ్యాన్ని , సైతానును కూడా. కాకపొతే నేను మిగతావారి లా కాకుండా నన్ను మీరు ఎట్లా వదిలించుకోవాలో వివరంగా మీకు చెపుతాను. మీరు సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే మీదగ్గరకు ఎప్పుడూ రాను కదా ఒకవేళ వచ్చినా ఎక్కువ బాధ పెట్టక పలాయనం చిత్తగిస్తాను.
ఇక చెపుతాను శ్రద్ధగా చదవండి:
మానవులలో నా రాకకు అనేక కారణాలున్నాయి కానీ ఖచ్చితంగా ఈకారణమని ఇప్పటివరకూ చెప్పలేకపోతున్నారు మహా మహులంతా. ఇప్పటివరకూ జరిపిన పరిశోధనలవల్ల బ్రెయిన్ అంటే మెదడు లో చాలా జీవ రసాయన పదార్థాలు ఉంటాయి. అవి మానవులలో రోజూ వచ్చే అనేక భావాలకూ , ( అంటే ఎమోషన్స్ అన్న మాట ) , ఆనందాలకూ , విషాదాలకూ కారణమని కూడా తెలిసింది. నేను మీచెంతకు వచ్చినప్పుడు, ఇంకా స్పష్టంగా చెప్పాలంటే ‘ మీకు డిప్రెషన్ వచ్చినప్పుడు ‘ కొన్ని జీవరసాయన పదార్థాలు మెదడులో తక్కువ అవుతూంటాయి అని కూడా పరిశోధనలవల్ల తెలిసింది. కానీ ఆ జీవ రసాయనాలు తక్కువ అవడం వల్ల నేను మీదగ్గరకు వస్తానా లేక నేను వచ్చినందుకు ఆ రసాయనాలు మెదడులో తక్కువ అవుతూన్నాయో ఇంతవరకూ శాస్త్రజ్ఞులకు తెలియలేదు.
నేను నా ఆత్మకథ మూడో భాగంలో వివరించినట్లు మనోవ్యాధి తీవ్రత బట్టి వివిధ రకాలు గా వదిలించుకోవాలి నన్ను. మొదటి దశలోనూ రెండో దశలోనూ కేవలం మానసిక పరివర్తన తేవడం మూలంగా నన్ను వదిలించుకోవచ్చు.
ఇక్కడ రెండు ఉదాహరణలు :
1. ప్రకాష్ మంచి విద్యార్థి గా పేరు తెచ్చుకున్నాడు కాలేజీ లో ఫైనల్ ఇయర్ లో మంచి మార్కులు తెచ్చుకుందామనే లక్ష్యం తో పగలూ రాత్రీ కష్టపడి చదివాడు హాస్టల్ లో . ఫలితాలు అతని అంచనాలను తల్లకిందులు చేస్తూ కేవలం అరవై శాతం మాత్రమే వచ్చాయి మార్కులు. విపరీతంగా ఆత్మన్యూనతా భావంతో తెలిసినవారందరికీ మొహం చూపించటం మాని నిరాసక్తుడు గా ఒంటరిగా సమయం గడుపుతూన్నాడు.
2. సరళ చాలా చురుకైన అమ్మాయి. చక్కగా చదువుకుంటుంది కూడా. ప్రేమలో పడి శేఖర్ లేక పొతే జీవితం లేదనుకునే దశకు వచ్చింది. శేఖర్ అకస్మాత్తుగా తనకు చెప్పకుండా విదేశాలకు వెళ్ళాడని తెలిసి కుమిలి కుమిలి ఏడిచి జీవితం వ్యర్ధం అనుకుని ఒక చీటీ కూడా వ్రాసింది తల్లిదండ్రులకు నిద్ర మందు మాత్రలు తీసుకున్నట్లు.
ప్రకాష్ విషయం లో తన అంచనాలు తల్లక్రిందులవడం వల్ల తట్టుకోలేకపోయాడు. ఒంటరిగా తల్లిదండ్రులకు దూరంగా ఉండడం ఇంకో కారణం. ఇక్కడ వెంటనే చేయవలసినపని వారి తల్లిదండ్రులో, బంధువులో, స్నేహితులో, ప్రకాష్ ఆలోచనా పరిస్థితి నీ అతని బిహావియర్ నూ గమనించి వెంటనే ఇంటికి తీసుకు వెళ్లి , తగు విశ్రాంతి ఇచ్చిన తరువాత అతనిని ఓదార్చి , ధైర్యం చెప్పాలి. తనకు ఉన్న ఎన్నో మంచి మంచి అవకాశాల గురించి తెలియ చెప్పి పాజిటివ్ దృక్పధం లోకి అతని జీవిత ప్రయాణాన్నిచక్కగా మళ్ళించాలి. తిట్టడమూ , చీవాట్లు వేయడమూ, సరిగా చదవలేదు కనకనే మార్కులు రాలేదు ‘ అంటూ పదే పదే విమర్శలు ప్రకాష్ ఇప్పుడున్న పరిస్థితులల్లో అసలు మంచిది కాదు. దీనినే టాకింగ్ థెరపీ అంటారు. ఆ టాకింగ్ థెరపీ వందలూ , వేలూ వదిలించుకుని డాక్టర్ చేతనే చేయించ నవసరం లేదు. ప్రకాష్ కు నమ్మకమయిన, విశ్వాస పాత్రమయిన వారు ఎవరయినా ఆ పని చేయవచ్చు. ఈ దశ లో ప్రకాష్ కు కావలసింది అదే! మందులు కాదు.
ఇక సరళ విషయం: ఇక్కడ కూడా సరళ తల్లిదండ్రులూ, స్నేహితులూ చేయవలసింది చాలా ఉంది. అయితే ముందు గా నిద్రమాత్రల వల్ల ఏమయినా హాని జరగవచ్చు కనుక డాక్టర్ సలహా పొందడం మంచిది తక్షణమే. తరువాత తలితండ్రులు చేయ వలసిన టాకింగ్ థెరపీ చేయాలి.
ముఖ్యం గా గుర్తు ఉంచుకో వలసిన విషయం. సరళ ను వారు ఎంతగా ప్రేమిస్తూన్నారో ఆ విషయం చక్కగా వివరించాలి తప్ప తీవ్రమయిన ఆగ్రహావేశాలకు లోనయి, విపరీతం గా కోప్పడి ‘ వంశ ప్రతిష్ట కు మచ్చ తెచ్చావనో, పరువు తీశావనో అప్రస్తుత విమర్శలు చేసి, కలత చెంది ఉన్న సరళ మనసును ఇంకా ఆందోళన పెట్టడం ఎంత మాత్రమూ సమంజసం కాదు.
టాకింగ్ థెరపీ లో వారికి ప్రస్తుతం ఉన్న, లేక వారిని వేధిస్తూన్న సమస్యల ను గురించి పూర్తి వివరాలను , ఓపికగా, ప్రశాంత వాతావరణం లో కనుక్కొని వాటికి తగిన పరిష్కార మార్గాలను వారికి అర్ధమైన రీతి లో వివరించి కర్తవ్యోన్ముఖులను చేయాలి.
ఇక మూడో దశ లో, యాంటీ దిప్రేస్స్సంట్ మందులు అవసరం అవుతాయి. ఇది డాక్టర్ అంటే మానసిక వైద్య నిపుణిని సలహా తో చేస్తే మంచిది. మందుల సైడ్ ఎఫ్ఫెక్ట్స్ కూడా అప్పుడు గమనించటం సాధ్యమవుతుంది. అత్యవసర పరిస్థితులల్లో హాస్పిటల్లో అడ్మిట్ చేయడం కూడా అవసరం. ప్రత్యేకించి ఎప్పుడయితే ఆత్మ హత్యా సదృశమైన ఆలోచనలు తీవ్రంగా ఉంటాయో అప్పుడు.
ఎలెక్ట్రో కన్వల్సివ్ థెరపీ ( అంటే ఈ సి టీ ) , ఎలెక్ట్రో మాగ్నటిక్ స్తిములేషన్ థెరపీ ( అంటే ఈ ఎం టీ ) అనే రకాలు కూడా అవసరం అవవచ్చు మూడో దశ లో. కానీ ఈ ట్రీట్మెంట్ స్పెషలిస్ట్ సలహా తోనే తీసుకోవాలి.
డిప్రెషన్ అంటే నా తీవ్రత ఏ దశలో ఉన్నా కూడా సుఖమయిన నిద్ర, విశ్రాంతి ( అంటే కేవలం భౌతికంగా మాత్రమే కాదు, మానసికంగా కూడా ), తల్లిదండ్రుల, తోబుట్టువుల లేక స్నేహితుల సహకారం, సహాయం ఎంతో అవసరం. మీరు తగినంత సమయం తీసుకుని మళ్ళీ మామూలు మనుషులయే వరకు మానసిక వత్తిడి ( stressful circumstances, tragic incidents,etc. ) కలిగించే పరిస్థితులకు దూరంగా ఉండటమూ, ఉంచడమూ, అన్ని విధాలా శ్రేయస్కరం .

వచ్చే టపాలో ముందు జాగ్రత్తలు ఎట్లా తీసుకోవాలో చదవండి !

నన్ను ఎట్లా కనుక్కోవాలి?

మీరు ముఖ్యం గా గుర్తుంచు కోవలసిన విషయం నా తీవ్రత. అంటే severety. ఇది మూడు రకాలు గా ఉంటుంది. Mild, moderate and severe types of depression.
మొదటి దశ లోమనోవ్యాధి తీవ్రత కొద్ది స్థాయి లో ఉండి, మీలో వచ్చే మార్పులు కనిపిస్తాయి. రెండో దశ లో వ్యాధి లక్షణాలు ఇంకొద్దిగా తీవ్రంగా ఉంటాయి. ఇక మూడో దశ లో నేను వారిని ఎక్కువ గా బాధిస్తాను. అంటే నా ఉనికి వల్ల వారు వారి వారి రోజువారీ కార్యక్రమాలు సక్రమంగా చేసుకోలేక పోతారు. ఆటల్లో చదువులో చురుకు గా ఉండే విద్యార్ధులు ముభావంగా, నిరాశాక్తులుగా వారి గదులలో ఒంటరి గా సమయం వెళ్ళబుచ్చుతారు. అత్యంత ఆత్మ న్యూనతా భావం తో క్రుంగి పోతూ , జీవితమూ , జీవించడమూ వ్యర్ధమనుకునే, నిరాశాజనకమయిన, విచక్షణా రహిత మయిన ఆలోచనలు కూడా చేస్తారు. నా మూలంగా నే వారు నిరాశా నిస్పృహలకు లోనవుతున్నారని తెలుసుకోలేక తమనే పదే పదే నిందించుకుంటూ ఉంటారు ఈ మూడో దశలో. దీనికి కారణం వారు విశ్లేషణా శక్తీ, హేతువాద దృష్టీ తాత్కాలికంగా కోల్పోవడం వల్ల!!.
తొలి దశ లో యువతీ యువకులు చదువుల్లో , ఉద్యోగాల్లో వారు క్రితం చూపించిన ప్రతిభ చూపలేక పోతారు. చక్కగా , కలుపుగోలు గా ఉండి చుట్టూ ఉన్నవారిని నవ్విస్తూ ఉండే వారు కాస్తా వారి ‘ వెలుగు ‘ అంటే ‘ స్పార్క్ ‘ కోల్పోతారు. ఇక ఒంటరిగా ఉండేవాళ్లూ , వసతి గృహలల్లో ( అంటే ‘ Hostels ‘ ) ఉండేవాళ్ళు ఎప్పుడూ తలుపులు వేసుకుని దీర్ఘా లోచనల్లో కాలం గడుపుతారు. వారూ రోజూ అనుభవించే జీవితం లోని సాధారణ ఆనందానుభూతులు ఇక అనుభవించడం మానేస్తారు నా బారిన పడి. అంటే ఒక ప్లేటు ఇడ్లీ తింటేనో , ఒక దోశ తింటేనో, ఒక మంచి పాట వింటే వచ్చే ఆనందం కూడా అనుభవించలేక నిరాసక్తత తో ఉంటారు.
ఇటీవల వారి వారి జీవితాలలలో వచ్చిన ఆకస్మిక మార్పులు, కలత చెందే, లేక కలత పేట్టే విషయాలు, సంఘటనలు జరిగినప్పుడు , నేను ప్రత్యక్షం అవుతాను. చదువుల్లో అనుకున్న ఫలితాలు సాధించలేకపోవడం, కొత్త విద్యా కోర్సు లలో చేరడం, ఉద్యోగ ప్రయత్నాలల్లో సఫలీకృతం కాలేక పోవడం, ఇల్లు మారటం, కొత్త ప్రదేశం లో స్థిరపడటానికి ప్రయత్నించడం, ప్రేమ విఫలం అవడం, ఆకస్మిక మరణాలు కుటుంబంలో నో, బంధు మిత్రులల్లో నో సంభవించినప్పుడు, లేక బాగా తెలిసిన వారికి కాన్సర్ వచినట్లు తెలియడమో, ఇలాంటి మార్పులు మీ మీ జీవితాలలలో చోటు చేసుకుంటే మొదటి దశ లో ఉన్న నేను రెండో దశ లోకి మారటానికి ఎక్కువ అవకాశం ఉంటుంది.
డిప్రెషన్ చాల సాధారణం గా కనిపించే మానసిక వ్యాధి. ప్రపంచం లో ప్రతి ముగ్గురిలో ఇద్దరు నా బారిన పడకుండా ఉండరుఎప్పుడో ఒకసారి వారి వారి జీవిత కాలంలో !!
వంశ పారంపర్యంగా జన్యువులల్లో అంటే జీన్స్ లో వచ్చే లోపల వల్ల కొందరు తరచూ నాకు ఆశ్రయం ఇస్తూ ఉంటారు వారికి తెలియకనే. దీర్ఘ కాల వ్యాధులతో బాధ పడుతూన్నవారు కూడా నాకు ఆతిధ్యం ఇచ్చేవారే! కొందరు థైరాయిడ్ గ్రంధి లోపం వల్ల కూడా నాతొ సఫర్ అవుతారు.
పైన వివరించిన విధంగా వ్యాధి లక్షణాలను ప్రతి ఒక్కరూ శ్రద్ధ తో గమనిస్తూ ఉండాలి. నేను మీలో తెచ్చే మార్పులు కూడా గుర్తు పెట్టుకోండి. భార్యా భర్తలు, విద్యార్ధులు, ఉద్యోగస్తులూ ,వృద్ధులు, ఎవరయినా ఈవిషయాలు మనసులో ఉంచుకొని, వారు కానీ వారి స్నేహితులు కానీ, బంధువులు కానీ నాతొ ఎక్కువ కాలం ఉండకుండా తగు జాగ్రత్త లు తీసుకుంటే నా ఆత్మకథ లక్ష్యం నెరవేరుతుంది.
ఇంకో విషయం: విషాదమూ, విచారమూ, దుఖ్హమూ జీవితాల్లో జరిగే సంఘటనలే. కానీ ఆ సంఘటనలతో తీవ్రంగా కలత , ఆందోళన చెంది ఎక్కువ కాలం అంటే మూడు నుంచి ఆరు వారాల పాటు అవే లక్షణాల తో ఉంటె అప్పుడు డిప్రెషన్ గా పరిణామం చెండుతూంది. ముఖ్యం గా ఆ లక్షణాల వల్ల మీ రోజువారీ జీవితాలు , మీరు రోజూ చేసే కార్యక్రమాలూ , కుంటు పడుతూ ఉంటే నేను మీకు దగ్గరవుతున్నట్లు లెఖ్హ!! ఎక్కువ పెస్సిమిస్టిక్ గా అంటే నిరాశావాది గా ఉంటూ ఉండడమూ, జీవితాలను అంతం చేసుకోవాలనే ఆలోచనలూ, పథకాలూ వారి లో నా తీవ్రతను తెలియ చేస్తాయి. ( అంటే మూడో దశ అన్న మాట. ఈ దశ ప్రమాదకరయినది. ఇది గుర్తించిన వెంటనే తగు వైద్య సలహా తీసుకోవడం ఉత్తమం.)
మొదటి దశ లోనే నా లక్షణాలు మీరయినా , మీ తల్లి తండ్రులయినా, మీ స్నేహితులయినా , మీ డాక్టర్ అయినా గుర్తించడం అతి ముఖ్యమయిన విషయం.
రక్త పరీక్షలు కొంత వరకు ఉపయోగ పడుతాయి. ముఖ్యంగా థైరాయిడ్, అనీమియా అంటే రక్త హీనత మొదలైన జబ్బులను గుర్తించడం కోసం. ఒక వేళ యాంటీ దేప్రేసెంట్ మందులు వాడవలసినప్పుడు ముందు గా జరిపిన పరీక్షా ఫలితాలు పోల్చుకోడానికి ఉపయోగపడుతాయి.( తరువాత ఏవయినా మార్పులు మీ రక్తంలో జరిగితే ).
fMRI scan : ఈ పరీక్ష లో మన మెదడు లో జరిగే మార్పులు కొంత వరకూ తెలుసు కోవచ్చు. కానీ ఈ పరీక్ష ఖ్హర్చు తో కూడినది. సాధారణంగా అవసరం ఉండదు.

తరువాతి టపా లో నాకు ఉద్వాసన ఎట్లా చెప్పాలో తప్పక చదవండి !!

డిప్రెషన్ ఆత్మకథ – 2

నేను మీలో తెచ్చే మార్పులు :

నిద్ర లేమి : మీరు నిద్ర సరిగా పోలేకపోవటం, కలత నిద్ర లూ , ఎప్పుడూ ఉదయమే లేవనివారు కూడా నాలుగు , అయిదు గంటలకే లేవటం, లేక గంటా రెండు గంటలు పడుకొని మెలకువ వచ్చి లేచి మళ్ళీ ఒకటి రెండు గంటలు అయినాక కానీ నిద్ర రాకపోవడం, ఇవన్నీ నేను మీతో ఉన్నప్పుడు జరిగే తొలి మార్పులు. ఇలాంటి మార్పులవల్ల రోజంతా స్తబ్దు గా ఉండటమూ, ఏ పని మీద శ్రద్ధ చూపలేక పోవడం, తరచూ చీకాకు పడుతూ ఉండడం జరుగుతూంటాయి.
కొందరిలో నా వల్ల ఎక్కువగా నిద్ర పోవడం కూడా జరుగుతుంది కానీ సాధారణంగా ఎక్కువ మందిని నేను నిద్ర లేమి తో బాధ పెడతాను. ఈ సహజ నిద్ర లో జరిగే అవకతవకల వల్ల మీరు మీ రోజువారీ పనులు సరిగా చేయలేక టీలూ కాఫీలు ఎక్కువగా తాగటం చేస్తూ ఉంటారు. ఇంకొందరు మద్యం సేవిస్తే ప్రశాంత పడి నిద్రపోతామనుకుని ‘ మందు’ సేవిస్తారు. కానీ ఫలితం చాలా తాత్కాలికం మాత్రమే !!
ఆకలి తగ్గిపోవడం: ఇక ఆకలి క్రమంగా తగ్గుతూ పోతుంది. ఎందుకంటే నేను వారిని తినడం మొదలు పెడతా కదా ! ఈ ఆకలి తగ్గటం వల్ల మంచి రుచికరమయిన వంటలు కూడా రుచించక తినడం మానేస్తారు మీరు. అలాగే పానీయాలు కూడా తాగటం తగ్గిస్తారు మీరు. వీటి వల్ల బలహీన పడటమూ, శక్తి హీనులు అవడమూ , బరువు తగ్గిపోవడమూ జరుగుతాయి.
ఇక నేను తెచ్చే ముఖ్యమయిన మార్పు ఆలోచనా ధోరణి. నిరాశా నిస్పృహలు మీలో ఎక్కువ అవుతుంటాయి . పాజిటివ్ దృక్పధం మారి మీరు నిరాశా వాదులవుతారు.
మీ ఆలోచనలు వెలుగు కాక చీకటి పయినే పయనిస్తూ ఉంటాయి. మీరు వర్తమానం మీదా భవిష్యత్తు మీద నిరాశాజనకంగా ఉంటారు. మీ కోరికలూ మీ పథకాలూ అన్నీ నిరాశాజనకంగా ఉహించి కుమిలిపోతూ ఉంటారు నేను మీతో ఉన్నప్పుడు.అంత క్రితం వరకూ చలాకీ గా చురుకు గా ఉండే వారు నిద్రాణ స్థితి లో తలిదండ్రులకు, తోబుట్టువులకు, బంధువులకు, స్నేహితులకు మొహం చాటు చేసి ఎక్కువ గా ఏకాంతం లో గడుపుతారు. సెల్ లో మాట్లాడటం తగ్గించేస్తారు. మగ వారిలో కామోద్రేకం సన్నగిల్లి రతి సామర్థ్యం తగ్గి పోతుంది. దీనితో వారు ఇంకా కుంగిపోయి నాకు ఇంకా దగ్గర అవుతారు. స్త్రీలలో కూడా కామ కోరికలు తగ్గి ముబావంగా ఉంటారు నా పొందు తో !!.
ఆత్మన్యూనత ఏర్పడి మీరు చేసిన ఏవో కొన్ని సాధారణ పొరపాట్లను కూడా ఎక్కువ గా ఉహించుకొని కలత చెందుతూ ఉంటారు. మీ పరిస్థితి అంతా మీ తప్పిదం వల్లే అని భ్రమ పడుతూ ఉంటారు. నేను మీతో ఉండటం వల్ల నే ఈ మార్పులు వచ్చాయనే సత్యాన్ని మరచి పోతారు.చాలామంది వారికి తెలియకనే కడుపులో నొప్పి అనో, గుండెలో నొప్పి అనో వైద్యుల చుట్టూ తిరుగుతూ విపరీతంగా డబ్బు ఖర్చు చేసి ఆందోళన చెందుతూ ఉంటార్రు, నేను వారిని పట్టుకున్నాననే విషయం గ్రహించక!!! కొందరు విపరీతమయిన నిరాశ చెంది ‘ ఇక లేవకుండా నిద్ర పోవాలనుకుని’ నిద్రమాత్రలు ఎక్కువ మోతాదు లో తీసుకుని ప్రమాదకర స్థితి లో ఆసుపత్రుల పాలవుతారు. కొందరు వారు ఆ స్థితి లో ఉండటానికంతటికీ వారే కారణమని, దానికి పరిష్కారం వారు ఈ ప్రపంచం నుండి ‘ శలవు తీసుకోవడమే ఉత్తమమని’ ఆత్మహత్య కు పాల్పడతారు. ఇటీవల ఆంధ్రదేశంలో , భారత దేశంలో చూస్తూన్న రైతుల ఆత్మహత్యల పరంపర దీనికి ఒక ఉదాహరణ మాత్రమే . అదే నేను చేసే మాయాజాలం!!!

నా ఉనికిని మీలో ఎలా కనుక్కోవాలో వచ్చే టపాలో చదవండి !

డిప్రెషన్ ఆత్మకథ 1 :

నేను మీ దగ్గరికి వచ్చే పరిస్థితులు :

కర్ణుడి చావుకు అనేక కారణాలు అన్న విధంగా , నేను మీ దగ్గరికి రావటానికి అనేక కారణాలు:అయితే అన్ని కారణాలూ ఒకరిలోనే ఉండనవసరం లేదు.
బాల్యంలో విషాద పరిస్థితులు అనుభవిస్తే కానీ , హింసాత్మక సంఘటనలు , అత్యాచారాలు జరిగినా , మీ సున్నిత మయిన మనసులను గాయపరచిన సంఘటనలుంటే, నా రాకకు ఆహ్వానం అవుతాయి అవి.
మీకు తీవ్ర వత్తిడి కలిగించే సంఘటనలు జరిగినప్పుడు మీ కోసం ఆత్రంగా ఎదురు చూస్తుంటాను నేను.
మీ జీవితాలలలో ఏ నష్టాలు జరిగినా నేను మీ దగ్గరకు రావటానికి వేచి చూస్తూ ఉంటాను.ఆప్తులను, ప్రియ బంధువులనూ కోల్పోయినప్పుడు, నేను మీకు చేరువ అవుతాను. చదువుల్లో , ప్రేమలో విఫలమయిన వారు, నిరుద్యోగులూ నాకు బాగా ఇష్టం.గుండె జబ్బులున్నవారు కాన్సర్ వ్యాదిగ్రస్తులూ నాకు ప్రియ మిత్రులే! జన్యు లోపం ఉన్నవారు కూడా నా పీడితులే !
మీరు ఒంటరి గా స్నేహితులూ , బంధువులకు దూరంగా జీవితాలు గడుపుతూంటే నా డేగ కన్ను మీ మీద పడక తప్పదు.
ఇక మద్య పాన ప్రియులు సరే సరి! వారు బాధలను మరిచిపోడానికి ‘ మందు ‘ మహా మందు’ అనుకుంటారు. కాని బాధలున్నప్పుడు నేను ఎలాగూ దగ్గరికి చేరు తానుకదా ! ఇక ‘ మందు తీసుకుంటున్న కొద్దీ వారితో నా ‘స్నేహం ‘ బలపడుతూ ఉంటూంది. ఎందుకంటే వారి
రక్తం లో ‘ మందు మోతాదు ‘ ఎంత ఎక్కువ అయితే అంత ఎక్కువ డిప్రెషన్ తో సహవాసం ! వారి ఆనందం కాస్తా విషాదం !!!

( వచ్చే టపా లో నా ఆత్మకథ రెండో భాగం చదవండి )

డిప్రెషన్ ఆత్మకథ

నా కథ మీరు తప్పకుండా తెలుసుకోవాలి:
నా పేరు డిప్రెషన్ నేను మానవులను పలు విధాలుగా బాధిస్తూ వుంటాను.
సముద్రం లో అల్ప పీడనాలు ఉన్న సమయాలలో నేను ప్రత్యక్షం అయి తుఫాను సృష్టిస్తాను ఆరకమయిన తుఫానులు ఏవిధంగా ఆస్తి నష్టం, ప్రాణ నష్టం కలిగిస్తాయో నేను ప్రత్యేకంగా మీకు వివరించనవసరం లేదనుకుంటాను. ఆర్ధిక రంగం లో నేను ఉన్నప్పుడు ఆర్ధిక వ్యవస్థను చిన్నా భిన్నం చేస్తూ ఉంటాను. ప్రస్తుత ప్రపంచ ఆర్ధిక స్థితి నా గుప్పిట నే వుంది.
ఆంగ్లంలో నన్ను డిప్రెషన్ అంటారు. చాలా తరుచు గా మనుషులలో ఒక మనో వ్యాధి ని నా పేరు తో పిలుస్తూ ఉంటారు.
తెలుగు లో చాలా పేర్లు ఉన్నాయి నాకు. కొందరు ‘ గుబులు’ అని అంటారు. కొందరు ‘ నిస్పృహ’ అంటారు. కొందరు దుక్ఖోద్వేగం అంటారు.
నన్ను తెలుగులో గుబులు అనటమే సరియినదేమో!
నాకు స్థల భేదం లేదు ప్రపంచం లో ఏ ప్రాంతం లో ఉన్నవారినయినా పట్టి పీదిస్తాను. పల్లె లలో ఉండేవారికంటే పట్టణాలలో ఉండేవారిని ఎక్కువగా బాధిస్తా. నాకు వయో భేదం కూడా లేదు. బాల్యం, యవ్వనం, బాలింత, ముదుసలి – మీరు మీ మీ జీవితాలలలో ఏ దశ లో ఉన్నా నేను పట్టించుకోను.
నేను చాల చెడ్డ వాడిని లేక చెడ్డ దానిని అనండి ఎందుకంటే నాకు లింగ భేదం ఏమీ లేదు. ఆడ వారయినా మగ వారయినా , పట్టి పీడి స్తూ ఉంటాను.
నా కధ సంపూర్ణంగా తెలుసుకోవాలి మీరందరూ. ఎందుకంటే నా చెడు గుణాలు అన్నీ మీరు తెలుసుకుంటేనే నన్ను మీ దరి చేరకుండా మీ జీవితాలను మీరు ప్రేమించి, మీ జీవితాలలోని మంచిని, మాధుర్యాలను బాగా చవి చూడ గలరు.
నా కథ అయిదు భాగాలు గా మీకు చెపుతాను. మొదటి భాగం లో నేను మీ వద్దకు ఏ పరిస్థితులలో వస్తానో వివరిస్తాను. రెండో భాగం లో నేను మీతో ఉన్నప్పుడు మీలో వచ్చే మార్పులు తెలియ చేస్తాను. మూడో భాగంలో నా అజ్ఞాత ఉనికిని ఏ విధంగా మీరు కనుక్కోవచ్చో మీకు నేనే చెపుతాను. నాలుగో భాగం లో ఇక నాకు మీరు ఎలా ఉద్వాసన చెప్పాలో సవివరంగా తెలియ చేస్తాను. ఇక ఐదో భాగం లో నన్ను మీ జీవితాలతో ఎప్పుడూ ఆడుకోకుండా ఉండాలంటే మీరు ఏమి చేయాలో ఆ జాగ్రత్తలు మీకు వివరిస్తాను.
మీరు ఇందుకు తగిన ప్రతిఫలంగానా పేరునూ నా ఆత్మకథ నూ మీ జీవితాంతం గుర్తుంచుకోండి. కాని నన్ను మీ దరికి మాత్రం ఎప్పుడూ చేరనీయకండి. మీ విలువయిన జీవితాలను సంపూర్ణంగా అనుభవించండి, ఆనందించండి.
( తరువాతి టపాలో నా కథ మొదటి భాగం )