మన ఆశావాదానికి మూలాలు:

గతంలో కనక మన అనుభవం లోకి వచ్చినట్టయితే,  ప్రతికూల పరిస్థితులను పాజిటివ్ గా తీసుకునే గుణం మనలో అలవడుతుంది. ఈ ప్రవ్రుత్తి  కార్టెక్స్ మరియూ ఫ్రంటల్ కార్టెక్స్ కు మధ్య నాడీ అనుసంధానం వలన.

ఈ ఉదాహరణ చూడండి:  ఒక పరిశీలన లో వాలంటీర్లను  కొన్ని ప్రశ్నలు వేయటం జరిగింది.కొన్ని జబ్బులను వారికి చెప్పి ఏ జబ్బు కావాలో ఉహించుకొమ్మని  చాయిస్  ఇస్తే వారు విరిగిన కాలును  ఉహించుకొన్నారు ఎందుకంటే  మిగతా జబ్బులకంటే విరిగిన కాలు అయితే బెడ్ లో పడుకొని టీవీ చూసుకోవచ్చు అని సమాధానం చెప్పారుట. అంటే విరిగిన కాలు బాధాకరమయినప్పటికీ,  మిగతా జబ్బులతో పోల్చి చూసుకొని విరిగిన కాలు పరవాలేదనుకున్నారు.మెదడు లో ఈవిధంగా ఉహించుకున్నప్పుడు,  ముఖ భాగ సింగు లేట్  కార్టెక్స్ ( rACC ) స్త్రయాటం    ( striatum )    కు వచ్చే సిగ్నల్స్ ను  నియంత్రించి  కేవలం పాజిటివ్ సిగ్నల్స్ ను మాత్రమేక్రియాశీలం చేస్తుంది. మన మెదడు లో ఉండే ఇంకో భాగం జాల కేంద్రకం  ( caudate nucleus ) ఈ జాల కేంద్రకం ఒక నాడీ కణాల సముదాయం.  మనం  ఏవయినా మంచి ఉత్సాహకరమయిన వార్తలు  మనం విన్నప్పుడు ఈ జాల కేంద్రకం మెదడు లో మిగతా భాగాలకు  ముందుగా ప్రకటిస్తూంది. ఇలా మనం వినబోయే వార్త తటస్తమయిన ( neutral ) వార్త అయినప్పటికీ, మనం ఈ వార్తను పాజిటివ్ గా ఉహించుకొని క్రియాశీలురమవుతాము ఈ జాల కేంద్రకం యొక్క  ‘ ప్రకటన’ వల్ల!!. అంటే ఈ జాల కేంద్రకం మనలో సరిగా పని చేయకపోతే నిర్ణయాలు తీసుకోవటంలో మందగించి సందిగ్ధం లో పడుతూ ఉంటాము తరచూ.

అమెరికాలో ఒక సర్వే లో  నూటికి పది మంది వంద ఎండ్లకన్నా  ఎక్కువ కాలం జీవించ గలమని చెప్పారుట. కానీ నిజానికి  వెయ్యి మందిలో ఇద్దరు అమెరికన్లు మాత్రమే వంద ఎండ్లకన్నా ఎక్కువ కాలం జీవిస్తూన్నారు. అలాగే ఇంకో ఉదాహరణ: అమెరికా లో వివాహాన్ని రిజిస్టరు  చేసుకునే ఆఫీసు లో వంద కు  ఒక్కరు కూడా  విడాకులు తీసుకునే ప్రసక్తి లేదు అని సమాధానమిచ్చారుట. కానీ నిజానికి ఒక అంచనా ప్రకారం 2008 లో అమెరికా లో నూటికి  నలభయి  మంది విడాకులు తీసుకున్నారుట !!!.

మనలో చాలా ఎక్కువమంది ఆశావాద పక్ష పాతం( optimism bias ) తోనే జీవితం గడుపుతాము. కాల క్రమేణా మన జన్యువులలో ( అంటే genes లో ) వచ్చిన మార్పులే దీనికి కారణం. జీవ పరిణామ సిద్ధాంతం కనుక ఈ ఆశావాద పక్ష పాతానికి వర్తింప చేస్తే,  ఈ ప్రక్రియ మానవ మనుగడ( survival ) కు ఉపయోగ పడుతూంది. ఆశావాదులు ఆరోగ్యంగా, ఎక్కువ కాలం జీవిస్తారు.

శాస్త్ర విజ్ఞానం అభివృద్ధి చెందుతూన్న కొద్దీ మన మెదడు లో జరిగే క్లిష్టమయిన ఈ జీవ క్రియలు మనకు స్పష్టం గా తెలుస్తూ ఉన్నాయి. ఈ విజ్ఞానం వల్ల మనం యుక్తా యుక్త విచక్షణను అలవరచుకుని  మన జీవితాలలో  ఉండే భ్రమలను, వాస్తవాలను  బేరీజు వేసుకో గలిగి తదనుగుణంగా జాగ్రత్తలు తీసుకో గలుగుతాము !!!.

( ‘ టైం’  సౌజన్యం తో )

భవిష్యత్తు గతం కన్నా, వర్తమానం కన్నా బాగు గా ఉంటుందని అనుకోవడమే ఆశావాదం. యదార్ధానికి మన పరిస్థితి నిరాశాజనకంగా ఉన్నా కూడా ఆశాజనకంగా ఊహించు కోవడం అన్న మాట! ఈ విషయం ఇటీవలి పరిశోధనల్లో తెలిసింది. అంటే మానవులు సహజంగా యదార్ధానికంటే ఆశావాదులు గా ఉండటానికే సిద్ధపడతారన్న మాట.

మనం సహజంగా నిరుద్యోగులవడమో, సహచరుల కన్నా ఎక్కువ సాధ్యులవడమో ( achievers ), విడాకులు తీసుకోవడం,  లేక కాన్సర్ రావడమో , ఇలాంటి విషయాల్లో యదార్ధాన్ని తక్కువగా అంచనా  వేస్తామని పరిశోధనల వల్ల విశదమయింది.

చిన్న పిల్లల్లో ఆశావాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. మనం పెరుగుతూన్న కొద్ది ఇది కూడా పెరిగి  అరవై  ఏండ్ల నుంచి తగ్గుతూ వుంటుంది.

ప్రకృతి విపరీతాలు సంభవించినప్పుడు మనం భవిష్యత్తు ను నిరాశాజనకం గా ఊహించుకోవడం జరుగుతుంది. ఈ  పరిణామం ఎక్కువగా  సామూహిక  పరిణామం గా కనిపిస్తూంది

కాని వ్యక్తిగతంగా మనం ఊహకందని విధంగా మన భవిష్యత్తు మీద పాజిటివ్ గా ఆశాజనకం గా ఉంటాము.

ఈ ఆశావాద పక్ష పాతం ( optimism bias ) కొన్ని అవాంచనీయ  పరిణామాలకు దారి తీయ వచ్చు. అతి సాధారణం గా జరిగే సంఘటన మన ఆరోగ్యం పై  మన అశ్రద్ధ  .

 మానవ దేహం ప్రకృతి లో జరిగిన అత్యద్భుతమయిన సంఘటన. మన దేహం లో ప్రతి క్షణమూ అనేక వేల జీవ రసాయన చర్యలు జరుగుతూ వుంటాయి. ఏ భాగం లో ఏ అసమతుల్యం

( imbalance ) జరిగినా  దాని పరిణామాలు మొదట లక్షణాలు ( symptoms ) గా కనిపిస్తాయి. ఈ లక్షణాలు ముందు ముందు  ప్రబలమయే వ్యాధి లక్షణాలన్న మాట.   ( warning signals అనవచ్చు వీటిని ). మనం ఈ తోలి దశల్లో సంభవించే లక్షణాలని మనం నిర్లక్ష్యం చేస్తాము.కొద్దిగా తల నొప్పి గావుంటే పారసిటమాల్  బిళ్ళలు ( paracetamol tablets ) వేసుకుంటే తగ్గిపోతుంది పరవాలేదులే   అనుకుంటాము. ఆ తల నొప్పికి కారణాలు అన్వేషించము ఈ ఆశావాద పక్షపాతం వల్ల.స్టాక్ మార్కెట్ లో డబ్బు పెడతాము రిస్కులు తెలుసుకున్నా కూడా.

ఇక లాభాల మాటకొస్తే  చాల వున్నాయి.

ఆశావాదులు ఎక్కువ ఆనందంగా వుంటారు. కష్టపడి పని చేస్తారు. నిరాశావాదులకంటే ఎక్కువ డబ్బు ఆదా చేస్తారు కూడా! వారి వారి లక్ష్యాలు చేరటానికి కూడా ఆశావాద దృక్పధం బాగా సహకరిస్తుంది.

మనం మన భవిష్యత్తు గురించి గొప్పగా ఊహించే ముందు మనం  ఊహాజీవులం కావాలి. సహజసిద్ధంగా మానవులలో ఈ ప్రత్యేకత పరిణామం చెందింది.

ఎక్కడో, ఎప్పుడో మరణం తప్పదనే  నిజం వల్లనే  ఈ జ్ఞాన కాల ప్రయాణం అనే ప్రత్యెక లక్షణాన్ని మనం వృద్ధి చేసుకున్నాము కాలానుగుణం గా.

మన మెదడు లో హిప్పో కాంపస్ అనే ఒక భాగం ఈ ప్రత్యెక లక్షణానికి మూలం. ఈ భాగం ఏ కారణం వల్ల నైనా దెబ్బ తింటే గతం లో జరిగిన సంఘటనల తో పాటు భవిష్యత్తు ను ఊహించుకోవడం కూడా సాధ్యపడదు. ఇక మెదడు ముఖ భాగం ( frontal cortex ) మెదడు లోపల వుండే భాగాలతో జటిల మైన అనుసంధానం జరుపుతూ వుంటుంది. ఈ ఫ్రాన్తల్ కార్తెక్ష్  ఈ అనుసంధానం వల్ల భవిష్యత్తు ను పాజిటివ్ గా ఊహించడం, వాటికి సంబంధించిన పధకాలు ఆలోచించడం మొదలైన క్రియలు చేస్తూ ఉంటాము.

[ మిగతా భాగం తరువాతి టపా లో ]